مدلسازی عددی، مدیریت آب زیرزمینی و ارزیابی میزان بهینه پمپاژ آب در معدن سنگ آهن گهر زمین (سیرجان-ایران)

نویسندگان

1 دکتری معدن، بخش مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

2 استاد، بخش مهندسی برق، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

3 دانشیار، بخش مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران.

doi
10.22034/hydro.2023.49719.1256
چکیده

افزایش عمق معدن‌کاری، منجر به قرار گرفتن تراز کف پیت معدن محدوده استخراج ماده معدنی در زیر سطح آب زیرزمینی می‌شود. ورود آب زیرزمینی به پیت معدن باعث افزایش هزینه‌ها و همچنین کاهش راندمان و سطح ایمنی کار می‌شود. معدن سنگ آهن گهر زمین با ذخیره تقریبی 600 میلیون تن یکی از بزرگترین معادن روباز آهن خاورمیانه در جنوب غرب شهرستان سیرجان واقع در استان کرمان می‌باشد که در حال حاضر مشکل ورود آب زیرزمینی به پیت معدن دارد. در این پژوهش برای مدلسازی و پیش‌بینی حرکت آب زیرزمینی و همچنین مدیریت صحیح فرآیند زهکشی، از نرم افزار MODFLOW در محیط پیچیده معدن سنگ آهن گهر زمین استفاده شده است. با توجه به ناهمگن بودن زمین که در هر مکان باعث تغییرات زیادی در پارامترهای هیدرودینامیکی می‌شود، از یک شبکه نوآورانه Pilot Point برای درون‌یابی مقدار پارامترهای هیدرودینامیکی مورد نیاز مدل استفاده شده است. پس از واسنجی و صحت‌سنجی مدل، جهت جریان آب زیرزمینی در محدوده مورد مطالعه از سمت شمال پیت به سمت غرب می‌باشد. میزان آب ورودی از قسمت شمالی پیت و آب خروجی از قسمت غربی پیت، به ترتیب حدود 679 و 1448 متر مکعب بر شبانه‌روز می‌باشد. در انتها با انجام بهینه‌سازی توسط مدل، موقعیت هفت حلقه چاه جدید و دبی بهینه پمپاژ شده برای چاه‌های موجود و جدید در یک سناریوی پیشنهادی زهکشی، مشخص شد. نتایج پیش‌بینی مدل نشان از کاهش سطح ایستابی به اندازه 14 متر در بخش شمالی و 10 متر در بخش شرقی محدوده مورد مطالعه در طی یک ماه دارد.