مدل‌یابی رابطه سبک‌های دلبستگی و حمایت اجتماعی ادراک‌‌‌شده با سازگاری تحصیلی و نقش واسطه‌ای خودتنظیمی در نوجوانان

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد رشته مشاوره - مدرسه، گروه مشاوره ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2025.238584.1770
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مدل یابی رابطه سبک‌های دلبستگی و حمایت اجتماعی ادراک شده با سازگاری تحصیلی و نقش واسطه‌ای خودتنظیمی در نوجوانان انجام شد.روش‌: این پژوهش از نوع پژوهش‌های همبستگی است که در آن از روش آماری مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1402 بودند که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای و تعداد 600 نفر (300دختر و 300 پسر) انتخاب شدند. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه سبک‌های دلبستگی کولینز و رید (1990)، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده (1988)، پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی (1990) و فهرست سازگاری برای دانش‌آموزان (1993)  استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزار spss-24 و lisrel-8/5 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد سبک دلبستگی ایمن بر سازگاری تحصیلی اثر مستقیم ندارد اما سبک دلبستگی ناایمن اثر مستقیم و منفی بر سازگاری تحصیلی دارند. همچنین خودتنظیمی بر سازگاری تحصیلی اثر مستقیم و مثبتی دارد اما حمایت اجتماعی ادراک شده اثر مستقیمی بر سازگاری تحصیلی نشان نداد. سبک دلبستگی ایمن بر خودتنظیمی دارای اثر مستقیم بود اما سبک‌های دلبستگی ناایمن اثر مستقیمی بر خودتنظیمی نداشتند. درمجموع نتایج پژوهش نشان داد که مدل آزمون شده در مطالعه حاضر، با مدل مفهومی اولیه برازش مطلوبی دارد (05/0>p). نتایج: نتایج این مطالعه نشان داد خودتنظیمی در رابطه بین سبک دلبستگی ناایمن و سازگاری تحصیلی نقش واسطه‌ای دارد. همچنین خودتنظیمی در رابطه‌ بین حمایت اجتماعی ادراک شده و سازگاری تحصیلی نقش میانجی ایفا نمود.