مدل علی اعتیاد به گوشی‌های هوشمند و اضطراب اجتماعی: نقش میانجی راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک‌ مقابله‌ای‌ اجتنابی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان شناسی، گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

3 استادیارگروه روان شناسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.

doi
10.48308/apsy.2026.241269.1889
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف، مدل علی اعتیاد به گوشی‌های هوشمند بر اساس اضطراب اجتماعی با نقش میانجی راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک مقابله‌ای اجتنابی است. روش‌: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قزوین در سال 1404 بود که از میان آن‌ها ۲۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2006)، پرسشنامه راهبرد‌های مقابله‌ با استرس اندلر و پارکر (1990) مقیاس اعتیاد به گوشی هوشمند کوون و همکاران (2013) و پرسشنامه هراس اجتماعی کونر و همکاران (2000) بود. داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS و مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند.  یافته‌ها: نتایج مدل‌‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که مدل پژوهش پس از اصلاح، از برازش مناسبی برخوردار است. همچنین مدل نهایی توانست ۴۶ درصد از واریانس اعتیاد به گوشی‌های هوشمند را تبیین کند. اثر مستقیم اضطراب اجتماعی بر اعتیاد به گوشی‌های هوشمند معنادار نبود، اما اثر غیرمستقیم آن از طریق راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک مقابله‌ای اجتنابی معنادار هستند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان دادند که اضطراب اجتماعی به‌طور غیرمستقیم و از طریق راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک مقابله‌ای اجتنابی منجر به اعتیاد به گوشی‌های هوشمند می‌شود. این نتایج بر اهمیت توجه به سازوکارهای شناختی و رفتاری در پیشگیری و درمان اعتیاد به گوشی‌های هوشمند تأکید دارند.