بررسی عوامل محیطی درونی موثر بر شکل‌گیری و گسترش خندق

نویسندگان

1 استاد، دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری جغرافیای طبیعی(ژئومورفولوژی)، دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران

doi
10.22092/wmej.2014.106262
چکیده

خندق‌ها اشکال پیشرفته فرسایش تشدید شونده می‌باشند که در اثر عوامل مختلف ایجاد می‌شوند. این نوع فرسایش در محدوده‌های کوهستانی نواحی نیمه خشک که دامنه‌ها به خوبی توسط پوشش گیاهی محافظت نمی‌شوند، بیشتر دیده می‌شود. در تشدید فرسایش عوامل مختلفی دخیل هستند. در این تحقیق سعی شده است عوامل محیطی درونی موثر بر شکل‌گیری و گسترش خندق‌ها بررسی شود. 42 خندق فعال و معرف از نظر ویژگی‌های مورفومتریک در سه منطقه دهدشت، برازجان و سواد کوه گزینش شدند. طول خندق، عرض، عمق و ارتفاع در آنها اندازه گیری شد و طبقه بندی خندق‌ها بر اساس پارامتر طول انجام گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها، مقایسات آماری بین فاکتورهای مورفومتریک خندق‌ها و فاکتورهای درونی (توپوگرافی و فیزیکی-شیمیایی) موثر در ایجاد خندق در سه منطقه مورد مطالعه از طریق آزمون F صورت گرفت و در صورت معنی‌دار بودن، میانگین‌ها از طریق آزمون Lsd مقایسه شدند. در پایان عوامل درونی و تاثیر گذار بر خندق‌ها تعیین و مدل شماتیک آنها رسم گردید. نتایج نشان داد که بر اساس پارامترهای اندازه‌گیری شده، خندق‌ها در دو منطقه سواد کوه در مازندران و دهدشت در کهگیلویه و بویراحمر بیشترین شباهت را دارند و منطقه برازجان در بیشتر ویژگی‌های مورفومتریک و فیزیکی-شیمیایی با مناطق دیگر تفاوت معنی‌داری دارد (05/0>p).