ارزیابی تاخیر زمانی افت تراز آب زیرزمینی نسبت به وقوع فرونشست با استفاده از تحلیل آسیبپذیری در آبخوان دشت تسوج
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بناب، آذربایجان شرقی، ایران.
2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه، آذربایجان شرقی، ایران.
doi
10.22034/hydro.2023.55467.1283چکیده
فرونشست دشتها در اثر بهرهبرداری بیشازحد از منابع آب زیرزمینی یکی از مسائل پیش روی بیشتر دشتهای کشور است. افت تراز ایستابی آبخوانها عامل محرک برای وقوع فرونشست بوده، این در حالی است که بهدلیل پیچیدگی ماهیت مسئله، وقوع فرونشست میتواند بلافاصله پس افت تراز ایستابی آغاز نگردد. در این مطالعه گامی در راستای شناخت تأخیر زمانی افت تراز ایستابی در وقوع فرونشست برداشته شده است. آبخوان دشت تسوج بهعنوان منطقه مورد مطالعاتی، در شمال دریاچه ارومیه و در استان آذربایجان شرقی واقع شده است. در سالهای اخیر، شواهد فرونشست در این آبخوان بهدلیل برداشت بیشازحد از منابع آب زیرزمینی مشاهده شده است. میزان فرونشست توسط تکنیک تداخلسنجی راداری بهصورت تفاضلی در این دشت کمیسازی شده است. نتایج تحقیق، به شناسایی نواحی آسیبپذیری این آبخوان در برابر فرونشست نیز میپردازد. بهدلیل پویا بودن افت تراز ایستابی که منجر به پویایی نتایج آسیبپذیری نیز میشود، مقدار همبستگی نتایج آسیبپذیری در سالیان مختلف محاسبه و با نتایج تداخلسنجی راداری با استفاده از نمودار ROC مقایسه شده است. نتایج نشان میدهد بیشترین همبستگی مربوط به افت تراز ایستابی دو سال قبل بوده و فرونشست در این دشت با تأخیر زمانی دوساله نسبت به افت تراز ایستابی اتفاق میافتد.
