ارزیابی کیفیت هیدروژئوشیمیایی و تعیین منشاء یون های آب رودخانه قُلیان منطقه قالیکوه لرستان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد عملیات زمین‌شناسی، مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

2 رئیس اداره سیستم‌های هیدروکربنی، مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران.

doi
10.22034/hydro.2023.55807.1285
چکیده

رودخانه‌ها منابع آبی هستند که برای رفع نیاز جوامع بشری و مصارف مختلف استفاده می‌شوند، لذا بررسی کیفیت آب در آنها بسیار حیاتی می‌باشد. رودخانه قلیان منطقه قالیکوه لرستان که در مسیر شیل‌های نفتی، سنگ‌های بستر و رسوبات متنوع رودخانه‌ای و نهشته‌های آبرفتی کواترنری قرار دارد، یکی از تغذیه­کننده‌های اصلی آب رودخانه دز است، ازاین‌رو در این تحقیق 15نمونه آب آبراهه‌های دائمی پیربادوش و گشون سرریز به این رودخانه مورد تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی (MMS، St.Mrthod، ASTM) قرار‌ گرفتند. بر اساس تعیین میزان پارامترهای فیزیکو-شیمیایی آب، محاسبات نرم‌افزاری (AqQa، Rockware، Phreeqc) و محاسبه شاخص‌های آبیاری، صنعتی و مقایسه با استانداردها (NSI و WHO) و رسم نمودارهای هیدروژئوشیمیایی، کیفیت آب منطقه مناسب برای مصارف مختلف است و آب ایستگاه‌های G7 و P1 به ترتیب بدترین و بهترین کیفیت را دارند که می‌تواند مرتبط با میزان بیشتر فرایندهای انحلال و هوازدگی در بخش‌های پست‌تر (G7) باشد. نسبت‌های یونی آب و نمودار تعادل ‌یونی حاکی از آن است که منشأ اکثر یون‌ها (به‌جز نیترات) فعالیت‌های غیر‌انسانی (زمین‌زاد) است و تمام کانی‌ها در حد غیراشباع هستند و یون غالب نمونه‌ها بیکربنات‌کلسیم ‌است و سنگ‌بستر از سنگ آهک تا دولومیت و شیل تغییر کرده است و کیفیت آب تحت‌تأثیر هوازدگی سنگ‌های منطقه قرار گرفته است.