اثربخشی آموزش ذهنآگاهی نوجوانمحور بر اجتناب تجربهای، نشخوار خودانتقادی در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی
نویسندگان
1 دانشیار گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی ،گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاداسلامی، اصفهان، ایران.
doi
10.48308/apsy.2026.241927.1916چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش ذهنآگاهی نوجوانمحور بر اجتناب تجربهای، نشخوار خودانتقادی در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی است. روش: مطالعة حاضر بهصورت نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعة آماری از تمامی نوجوانان دختر در حال تحصیل در مقطع متوسطة دوم ناحیة دو استان اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بودند. نمونة پژوهش متشکل از ۳۰ نوجوان دختر مبتلا به اضطراب اجتماعی بود که با بهرهگیری از پرسشنامة اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) از میان دانشآموزان مدرسة امیرالمؤمنین به روش هدفمند انتخاب، و بهصورت جایگزینی تصادفی در گروههای از پیش تعیین شده، در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. شرکتکنندگان در هر دو گروه به پرسشنامههای اجتناب تجربهای (گومز و همکاران، 2011) و نشخوار خودانتقادی (اسمارت و همکاران، 2016) در سه مرحلة پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری پاسخ دادند. یافتهها: جهت تجزیه و تحلیل دادهها از روش واریانس با اندازهگیری مکرر استفاده شد. نتایج حاکی از آن بود که آموزش ذهنآگاهی نوجوانمحور بر اجتناب تجربهای و نشخوار خودانتقادی در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی مؤثر بوده و در دورة پیگیری اثرات از پایداری برخوردار بوده است(001/0>p). نتیجهگیری: توصیه میشود، آموزش ذهنآگاهی نوجوانمحور توسط متخصصان سلامت روان، مشاوران مدرسه در کارگاههای مهارتآموزی و جلسات مشاورة گروهی در مدارس و مراکز مربوط کار شود.
