شبیهسازی کیفیت آب رودخانه قرهسو با استفاده از مدل QUAL2Kw
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 دکتری علوم و مهندسی آب، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
4 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22034/hydro.2023.57504.1299چکیده
هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی توانایی مدل QUAL2Kw در شبیهسازی پارامترهای کیفیت آب رودخانه قرهسو استان اردبیل است. نظر به اینکه رودخانه قرهسو تامین کننده اصلی آب سد مخزنی سبلان است که در آیندهای نزدیک از آن به عنوان آب شرب شهرستان مشگین شهر استفاده خواهد شد، لذا پایش دقیق کیفی رودخانه مذکور برای تدوین سیاستها و برنامهریزیهای مدیریتی بسیار حائز اهمیت است. بازهای به طول 5/71 کیلومتر به عنوان مسیر مورد مطالعه انتخاب شد. برای مراحل واسنجی و صحتسنجی مدل، اندازهگیریهای میدانی در شش ایستگاه در 14 آبان 1400 و 1401 انجام گرفت. مقدار جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) برای پارامترهای دبی، هدایت الکتریکی، اکسیژن خواهی بیولوژیکی، نیترات،pH ، اکسیژن محلول، قلیائیت و دمای آب در مرحله واسنجی بهترتیب 17/1، 8/505، 2/9، 22/0، 22/0، 35/0، 85/109 و 54/2 و در مرحله صحتسنجی بهترتیب 51/0، 88/212، 11/86، 79/10، 89/0، 11/5، 54/35 و 8/4 بهدست آمد. نتایج نشان داد روند تغییرات پارامترهای کیفی در طول مسیر مورد مطالعه به علت تخلیه پساب تصفیه خانههای فاضلاب شهرک صنعتی شماره 2 و شهر اردبیل، کشتارگاه طیور سامیان و کشتارگاه صنعتی اردبیل به رودخانه قرهسو با نوسانات شدید همراه بود. با این وجود، به دلیل توان بالای خودپالایی رودخانه، پارامترهای کیفی رودخانه در بازههای پاییندست مسیر مورد مطالعه بهطور قابل ملاحظهای بهبود یافت. همچنین دو سناریو با شرایط نزدیک به واقعیت تعریف گردید. نتایج سناریوها نشان داد که عملکرد مدل منطقی بوده و با افزایش دمای منابع آلاینده نقطهای، کیفیت آب رودخانه کاهش مییابد.