فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش برداشت از آب‌های زیرزمینی به‌همراه کاهش نزولات جوی، موجب افت تراز آبخوان‌ها شده است. ‌اجرای پروژه تغذیه مصنوعی در جبران کسری و تقویت آبخوان‌ها اهمیت زیادی دارد. بزرگ‌ترین پروژه تغذیه مصنوعی حوضچه‌ای شمال­غرب کشور در منطقه فیرورق در دشت خوی در استان آذربایجان‌غربی اجرا شده است. در این پژوهش جهت بررسی تأثیرات این پروژه مهم در احیاء آبخوان خوی، تغییرات سطح آب زیرزمینی فیرورق با کد دستوری MODFLOW در نرم‌افزار GMS شبیه­سازی شد. واسنجی مدل در حالت پایدار و ناپایدار به‌‌ترتیب در مهر و آبان سال 1390 تا شهریور 1391 انجام و صحت­سنجی آن طی سال آبی ۱۳۹۱-۱۳۹۲ انجام شد. مقادیر شاخص‌های آماری ضریب تبیین و ضریب NRMS جهت ارزیابی مدل برای دوره صحت­سنجی به­ترتیب برابر 99/0 و 83/0 درصد به‌­دست آمد؛ که بیانگر عملکرد قابل‌قبول مدل در این دوره است. همچنین نتایج آنالیز حساسیت نشان داد؛ بیشترین حساسیت مدل به پارامترهای هدایت هیدرولیکی و ضریب ذخیره آبخوان بود. جهت نشان دادن تأثیر تغییر شرایط مدیریتی حاکم بر منطقه، 5 سناریو با اعمال تغییر در میزان حجم آبگیری و افزایش برداشت از چاه­های بهره­برداری در مدل اجرا شد. نتایج سناریوسازی حاکی از تأثیر مثبت تغذیه مصنوعی بر افزایش نسبی سطح آب زیرزمینی در پایین‌دست محل تغذیه در منطقه فیرورق بود. همچنین با افزایش حجم آبگیری، تراز آب زیرزمینی حدود 5/0 تا 03/1 متر افزایش پیدا کرد و عدم وجود تغذیه مصنوعی و افزایش بهره­برداری بی­رویه سبب افت 67/1 تا 13/3 متری سطح تراز آب زیرزمینی دشت خوی شد.