جایگاه مؤلفه «مدار آزادی» در نظریه قرآنی آزادی
نویسندگان
1 پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام
doi
10.29252/piaj.2021.221589.1065چکیده
این نوشتار قصد دارد به تبیین این نکته پردازد که با عرضه سؤالات اساسی حیطه آزادی به قرآن کریم، میتوان وجود مؤلفهای متمایز را از پاسخهای منعکسشده درآیات مختلف استخراج کرد که از آن تعبیر به «مدار آزادی» میشود. پژوهش حاضر مبتنی بر روش «تفسیر موضوعی قرآن کریم» است و پس از تشخیص وجود مؤلفه مدار آزادی، به تبیین محتوایی آن پرداخته و عنصر «حق» را بهمثابه مدار آزادی در قرآن کریم معرفی میکند. بر این اساس «حق» عنصری است که شرایط مورد نیاز جهت بهرهمندی انسان از آزادیها را در حیات دنیایی فراهم کرده و تعیینکننده مصادیق آزادیها و ناآزادیها است. حق همواره امری ثابت و پایدار بوده که به سبب ریشه داشتن در فطرت بشر نظم و آرامش را برای جامعه انسانی به ارمغان میآورد؛ زیرا حق تنها معیار سنجش اعمال افراد و داوری میان آنها جهت ریشهکن کردن اختلافات است. چنین کارویژههایی ازآنروست که حق صرفاً از جانب خداوند متعال بوده و تنها از ذات باریتعالی نشأت میگیرد.