ارزیابی مدل توزیعی بیلان آبی ماهانه در برآورد رواناب حوضه در مناطق خشک با استفاده از GIS و RS، مطالعه موردی: حوزه آبخیز یزد-اردکان
نویسندگان
1 مربی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی یزد
2 دانشیار، دانشکده جغرافیا و زمینشناسی، دانشگاه دولتی ایروان، ارمنستان
doi
10.22092/wmej.2014.106267چکیده
کمبود منابع آب شیرین مهمترین محدودیت در حوزههای آبخیز مناطق خشک میباشد. بهترین راه حل برای این مشکل حفاظت بهتر منابع آب موجود می باشد، از آنجایی که مقدار بارش و تبخیر و تعرق تغییرات زیادی در سطح حوضه دارد، آب قابل استفاده نیز (در قالب رواناب سطحی و زیرسطحی) از نظر زمانی و مکانی با توجه به نوع بافت خاک و نوع پوشش اراضی در سطح حوزه آبخیز متغیر میباشد. در این تحقیق مدل توزیعی بیلان آبی تورنت وایت- ماتر که بر اساس نقشههای ماهانه بارش، تبخیر و تعرق پتانسیل حوضه و نقشه ظرفیت نگهداری آب در خاک است، برای حوضه یزد-اردکان بهصورت توزیعی استفاده شد. نتایج مدل نشان داد که مقدار متوسط ارتفاع رواناب سالانه حوضه 7/66 میلیمتر است که نیمی از آن بهصورت جریان زیرسطحی میباشد که این رواناب از ارتفاعات به سمت دشت و کویر سیاهکوه جریان مییابد. مقایسه آماری دادههای دبی محاسبه و مشاهده شده در زیر حوضه پیشکوه نشان داد که ضریب همبستگی بین میانگین دبی محاسبه و مشاهده شده در محدوده فاصله اطمینان 90 درصد دادههای مشاهده شده قرار دارد، لذا میتوان اظهار نمود که نتایج مدل در سطح اطمینان 90 درصد قابل قبول میباشد. همچنین، با استفاده از این روش میتوان، میزان رواناب ماهانه حوضههای مشابه حوضه مذکور را برآورد نمود.