فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: انسان در طول حیات خود با چالش­ها، فرصت‌ها و محدودیت‌های متعددی مواجه می‌شود که رشد و ارتقاء توانایی‌های پیچیده شناختی از جمله انعطاف­پذیری شناختی و تفکر تأملی برای مقابله و یا سازگاری انسان در عصر حاضر امری ضروری است. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر انعطاف­پذیری شناختی و تفکر تأملی دانش‌آموزان انجام گرفت.روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر دوره دوم مقطع متوسطه شهر زابل در سال تحصیلی 1401-1400 بود که تعداد 50 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و سپس به‌صورت تصادفی به دو گروه 25 نفری آزمایش و گواه تقسیم شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تفکر تأملی (کمبر و لیونگ، 2000)، پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی (دنیس و وندروال، 2010) و بسته آموزشی راهبردهای یادگیری خودتنظیمی (کرمی و همکاران، 1392) بود که بسته مذکور روی گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا گردید. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته‌ها: نشان داد که آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر انعطاف‌پذیری شناختی و مؤلفه‌های آن (ادراک توجیهات، ادراک کنترل و ادراک چندین راه‌حل) و همچنین بر تفکر تأملی و مؤلفه‌های آن (عمل عادی، فهمیدن، تأمل و تأمل انتقادی) تأثیر مثبت و معناداری داشت و انعطاف‌پذیری شناختی و تفکر تأملی دانش‌آموزان را بهبود بخشید (01/0P<).نتیجه‌گیری: با توجه به تأثیر مثبت آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تفکر تأملی دانش آموزان، برگزاری دوره‌های توسعه حرفه­ای معلمان به‌منظور آشنایی با راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و آموزش آن به دانش آموزان توصیه می‌شود.