مطالعه صفات زراعی و ارتباط بین آن‎ها در لاین‎های امیدبخش عدس تحت شرایط دیم

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‎آباد

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‎آباد

3 استادیار پژوهشی، مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گچساران

doi
10.22077/escs.2021.4307.2005
چکیده

به منظور مطالعه برخی خصوصیات زراعی، فنولوژیک و مورفولوژیک لاین‎های پیشرفته دریافتی از مرکز تحقیقات بین‎المللی در مناطق خشک (ایکاردا) و شناسایی روابط بین صفات مهم و مؤثر با استفاده از روش‎های مختلف آماری، تحقیقی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات سراب چنگایی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان در سال زراعی 99-1398 تحت شرایط دیم اجرا گردید. بر اساس نتایج، صفت تعداد غلاف دو بذری در بوته دارای بیشترین ضریب تغییرات (78.78 درصد) و صفات فنولوژیک دارای کمترین تنوع بودند. نتایج تجزیه واریانس حاکی از وجود تنوع ژنتیکی معنی‏داری بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه از نظر اغلب صفات بود. همبستگی عملکرد دانه در بوته با اغلب صفات به ویژه اجزای عملکرد مثبت و معنی‎دار بود. بیشترین تأثیر مستقیم مثبت روی عملکرد دانه در بوته، متعلق به صفت تعداد غلاف‎های بارور در بوته بود و بنابراین این صفت می‎تواند معیار گزینش قرار گیرد. تجزیه به عامل‎ها با استفاده از 15 صفت زراعی، منجر به شناسایی پنج عامل شد که در مجموع 90.82 درصد از تنوع کل را توجیه کردند. بر اساس نتایج روش‎های آماری مختلف شامل مقایسه میانگین، تجزیه خوشه‎ای و شاخص SIIG، ژنوتیپ‎های 6، 14 و 17 (سپهر) به‎عنوان برترین ژنوتیپ‏ها از نظر صفات مورد مطالعه شناخته شدند و ظرفیت کاربرد در تحقیقات به‎نژادی و به‎زراعی بعدی را دارند.