فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شیفتگی تحصیلی و رفتار کمک طلبی از متغیرهای مهم برای دانش‌آموزان است و زمینه پیشرفت تحصیلی را در آن‌ها ایجاد می نماید. هدف پژوهش حاضر بررسی مقایسه اثربخشی آموزش بار شناختی و خودتعیین‌گری بر شیفتگی تحصیلی و رفتار کمک طلبی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه است. روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش‌­آزمون، پس‌­آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دو‌ماهه و جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه نواحی شش‌گانه اصفهان در سال تحصیلی 1403- 1402بودند. روش نمونهگیری به صورت نمونه‌گیری دردسترس بود و بدین منظور 63 نفر از دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه دارای ملاک ورود به مطالعه به طور تصادفی در سه گروه گمارش شدند. در ابتدا از بین نواحی شش‌گانه اصفهان ناحیه 3 به تصادف انتخاب شد و از بین مدارس متوسطه دوره دوم دخترانه ناحیه 3، دبیرستان غیر دولتی هدف‌سازان به تصادف انتخاب گردید. در این دبیرستان با برگزاری فراخوان، از دانش‌آموزانی که تمایل به شرکت در این پژوهش داشتند دعوت به عمل آمد. از بین افراد دارای ملاک های ورود، به تصادف 63 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه 23 نفری گمارده شدند. گروه آزمایش اول دوره  بسته آموزشی بار شناختی شریف منش و همکاران ( 1400) در 6 جلسه 90 دقیقه‌ای و گروه  آزمایش دوم بسته آموزشی خودتعیین‌گری جلیلی و همکاران ( 1397) را در 12 جلسه 90 دقیقه‌ای طی نموند گروه کنترل تحت هیچ مداخله‌­ای قرار نگرفت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های شیفتگی تحصیلی مارتین و جکسون  (2008) و رفتار کمک طلبی ریان و پینتریچ (1997) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و با روش تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر انجام شد. آموزش‌های بار شناختی و خود تعیین‌گری، شیفتگی تحصیلی دانش‌آموزان و پذیرش کمک‌طلبی  را افزایش داده و اجتناب از کمک طلبی را کاهش داده اند و اثرات آموزش ها در مرحله پیگیری نیز باقی مانده است. اما بین دو مداخله آموزشی تفاوت معنی‌داری مشاهده نگردید. آموزش بار شناختی و خودتعیین‌گری می‌تواند یادگیری و شیفتگی و کمک طلبی تحصیلی دانش‌آموزان را بهبود بخشد. معلمان باید از این روش‌ها برای کاهش بار شناختی و تقویت انگیزه درونی دانش‌آموزان استفاده کنند.