الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی اعتیاد به بازی‌های آنلاین بر اساس ترومای کودکی و خودگویی انگیزشی با نقش میانجی سازگاری اجتماعی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.48308/apsy.2026.241632.1910
چکیده

هدف:  هدف از پژوهش حاضر بررسی الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی اعتیاد به بازی‌های آنلاین بر اساس ترومای کودکی و خودگویی انگیزشی با نقش میانجی سازگاری اجتماعی بود.روش: این پژوهش به روش همبستگی (معادلات ساختاری) انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر سبزوار در سال 1403 بود. از این جامعه 200 نفر به­صورت نمونه­گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، انتخاب و به پرسشنامه‌های اعتیاد به بازی‌های آنلاین (OGAQ؛ وانگ و همکاران، 2002)، ترومای کودکی – فرم کوتاه (CTQ-SF؛ برنشتاین و همکاران، 1998)، خودگویی انگیزشی (MSTQ؛ ولترز و همکاران، 2000) و سازگاری اجتماعی (SAQ؛ سهرابی و همکاران، 2011) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS.26  و Smart PLS.3 تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد ترومای کودکی اثر مستقیم و مثبت معناداری بر اعتیاد به بازی‌های آنلاین دارد (001/0>p؛ 571/0=β)؛ درحالی‌ که خودگویی انگیزشی (001/0>p؛ 64/0- =β) و سازگاری اجتماعی (01/0>p؛ 584/0-=β)، اثر مستقیم منفی و معناداری بر اعتیاد به بازی‌های آنلاین نشان دادند. همچنین، نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که خودگویی انگیزشی (05/0>p؛ 26/0-=β) و ترومای کودکی (05/0>p؛ 24/0-=β) از طریق سازگاری اجتماعی به‌صورت غیرمستقیم بر اعتیاد به بازی‌های آنلاین اثر معنادار دارند. شاخص‌های برازش مدل نیز برازش مناسب مدل پیشنهادی را تأیید کردند.نتیجه­گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که برای کاهش اعتیاد به بازی‌های آنلاین، در تدوین مداخلات پیشگیرانه و درمانی آینده باید به ترومای کودکی، خودگویی انگیزشی و سازگاری اجتماعی توجه شود.