الگوی روابط ساختاری پیشبینی اعتیاد به بازیهای آنلاین بر اساس ترومای کودکی و خودگویی انگیزشی با نقش میانجی سازگاری اجتماعی
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
2 کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.48308/apsy.2026.241632.1910چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی الگوی روابط ساختاری پیشبینی اعتیاد به بازیهای آنلاین بر اساس ترومای کودکی و خودگویی انگیزشی با نقش میانجی سازگاری اجتماعی بود.روش: این پژوهش به روش همبستگی (معادلات ساختاری) انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان دوره دوم متوسطه شهر سبزوار در سال 1403 بود. از این جامعه 200 نفر بهصورت نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای، انتخاب و به پرسشنامههای اعتیاد به بازیهای آنلاین (OGAQ؛ وانگ و همکاران، 2002)، ترومای کودکی – فرم کوتاه (CTQ-SF؛ برنشتاین و همکاران، 1998)، خودگویی انگیزشی (MSTQ؛ ولترز و همکاران، 2000) و سازگاری اجتماعی (SAQ؛ سهرابی و همکاران، 2011) پاسخ دادند. دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS.26 و Smart PLS.3 تحلیل شد.یافتهها: نتایج نشان داد ترومای کودکی اثر مستقیم و مثبت معناداری بر اعتیاد به بازیهای آنلاین دارد (001/0>p؛ 571/0=β)؛ درحالی که خودگویی انگیزشی (001/0>p؛ 64/0- =β) و سازگاری اجتماعی (01/0>p؛ 584/0-=β)، اثر مستقیم منفی و معناداری بر اعتیاد به بازیهای آنلاین نشان دادند. همچنین، نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که خودگویی انگیزشی (05/0>p؛ 26/0-=β) و ترومای کودکی (05/0>p؛ 24/0-=β) از طریق سازگاری اجتماعی بهصورت غیرمستقیم بر اعتیاد به بازیهای آنلاین اثر معنادار دارند. شاخصهای برازش مدل نیز برازش مناسب مدل پیشنهادی را تأیید کردند.نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان داد که برای کاهش اعتیاد به بازیهای آنلاین، در تدوین مداخلات پیشگیرانه و درمانی آینده باید به ترومای کودکی، خودگویی انگیزشی و سازگاری اجتماعی توجه شود.