تأثیر درمان شناختی رفتاری بر سوگیری توجه در افراد با نشانههای بدریخت انگاری بدن: یک مطالعه نیمه تجربی
نویسندگان
1 گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.
2 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران
4 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران
5 گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران
doi
10.48308/apsy.2025.238879.1782چکیده
هدف: اختلال بدریختانگاری بدن نوعی اختلال روانی است که در آن فرد نگرانیهای غیرواقعی درباره ظاهر خود دارد. هدف این پژوهش تعیین اثر درمان شناختی-رفتاری بر سوگیری توجه در افراد دارای نشانههای بدریختانگاری بدن بود.روش: این مطالعه از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه و شامل گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مراجعهکنندگان به کلینیکهای زیبایی شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۲ بود که از میان آنها ۳۶ نفر داوطلب واجد شرایط بهروش نمونهگیری دردسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۸ نفر) تخصیص یافتند. گروه آزمایش در ۱۰جلسه درمان شناختی–رفتاری مبتنی بر پروتکل بک و بک (۲۰۱۱) شرکت کردند، درحالیکه گروه کنترل در این جلسات حضور نداشت. سنجش سوگیری توجه با پرسشنامه کانون توجه (وودی و همکاران، ۱۹۹۷) انجام شد و دادهها با تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرمافزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند.یافتهها: نتایج نشان داد که اثر زمان (۰۰۱/۰>p، ۹۸/۰=η²)، اثر گروه (۰۰۱/۰>p، ۹۷/۰=η²) و اثر متقابل زمان و گروه (۰۰۱/۰>p، ۹۷/۰=η²) بر سوگیری توجه معنادار بود. در پسآزمون و پیگیری در میانگین نمره سوگیری توجه تفاوت معنادار وجود نداشت (۰۵/۰ نتیجهگیری: این نتایج نشان میدهد که درمان شناختی-رفتاری میتواند سوگیری توجه و نشانههای اختلال بدریختانگاری بدن را کاهش دهد و بهکارگیری آن در کلینیکها، دانشگاهها و مراکز آموزشی برای درمان و پیشگیری توصیه میشود.