تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر سلامت سالمندان 60 سال و بالاتر در مناطق شهری مشهد

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

4 دانشگاه تهران

doi
10.22067/jss.v13i1.52668
چکیده

بررسی حاضر به منظور تبیین تأثیر عوامل جمعیتی و اجتماعی بر سطح سلامت سالمندان 60 سال و بالاتر در شهر مشهد صورت گرفته است. چارچوب نظری با رویکردی بین رشته‌ای مبتنی بر نظریۀ گذار جمعیتی و سرمایۀ اجتماعی است. روش تحقیق پیمایشی و شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای بوده است. حجم نمونۀ آماری 570 نفر و ابزار سنجش، پرسش‌نامۀ استاندارد سلامت SF36 بوده که برای جمع آماری اطلاعات از تکنیک مصاحبه استفاده شده است. سازۀ سنجش سرمایۀ اجتماعی براساس مفاهیم نظریۀ پاتنام و کلمن تنظیم شده است و در سنجش اعتبار سازه‌های پرسش‌نامه، علاوه بر استفاده از شیوۀ اعتبار محتوا از طریق تحلیل عاملی، سازه‌ها تأیید شده است. همچنین، تأیید پایایی درونی پرسش‌نامه توسط ضریب الفای کرنباخ بوده و تجزیه‌و‌تحلیل دادها از طریق روش‌های آماری (آزمون‌های تک‌متغیّره، رگرسیون چندمتغیّره، و در انتها، معادلات ساختاری و تحلیل مسیر) با کمک دو نرم‌افزار SPSS و EQS انجام شده است. نتایج تحقیق نشان داده است که سلامت سالمندان در شهر مشهد در حدّ متوسط است؛ امّا سلامت مردان بیش‌تر از زنان است. تحصیلات بالاتر، دارای‌همسر‌بودن، وضعیت اقتصادی مطلوب‌تر، بر سلامت تأثیر مثبتی دارد. افزیش میزان انزوای اجتماعی و سنّ، رابطۀ منفی با میزان سلامت سالمندان داشته است. سرمایۀ اجتماعی به عنوان مؤثّرترین متغیّر، 20 درصد از تغییرات سلامت سالمندان را تبیین کرده و در مجموع، 37 درصد تغییرات سلامت توسط متغیّرهای تحقیق حاضر، تبیین شده است.