پیش‌بینی کوتاه‌مدت و درازمدت تغییر اقلیم بر آسیب‌پذیری سفره‌های آب زیرزمینی با استفاده از شاخص DRASTIC و نرم‌افزار TerrSet

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/hydro.2022.48945.1253
چکیده

امروزه اثر تغییرات کاربری اراضی بر میزان آسیب­پذیری آبخوان سنجیده شود. از آن­جایی که پتانسیل آلودگی نقاط مختلف یک آبخوان از نظر رسیدن آلاینده به آب زیرزمینی متفاوت می­باشند، ضروری است با پیش­بینی کاربری­های اراضی در آینده، میزان تغییرات آسیب­پذیری آبخوان­ها بررسی شود. اهمیت این تحقیق درنظر گرفتن توأمان آسیب­پذیری ذاتی آبخوان به روش DRASTIC و تغییرات کاربری اراضی در آینده می­باشد. برای نخستین بار اثر تغییرات کاربری اراضی در آینده بر آسیب­پذیری آبخوان هشتگرد برای دوره­های 2025، 2035 و 2045 بررسی‌شده و با وضعیت موجود سال 2018 مقایسه گردیده است. ابتدا با استفاده از روش زنجیره مارکف در نرم‌افزار TerrSet، تغییرات کاربری اراضی برای سه مقطع زمانی 2025، 2035 و 2045 استخراج شد. نقشه کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره لندست برای سال­های ۱۹۹۸، ۲۰۰۸ و ۲۰۱۸ در نرم­افزار 5.3 ENVI انجام شد. نقشه­های تولیدشده به‌عنوان یک پارامتر به روش آسیب­پذیری DRASTIC اضافه شده و در نهایت DRASTIC-Lu برای سه دوره پیش­بینی گردید. نتایج نشان می­دهد میزان آسیب­پذیری در کلاس زیاد و خیلی­زیاد در سال 2045، به­ترتیب به میزان 34 درصد و 83 درصد افزایش خواهد یافت. همچنین روند افزایشی میزان آسیب­پذیری در کلاس خیلی­زیاد برای سه دوره افزایشی بوده و از 14 درصد در سال 2025 به 20 و 83 درصد در سال­های 2035 و 2045 خواهد رسید. نتایج این تحقیق نشان می­دهد برای سال­های آینده در جهت حفظ منابع آب زیرزمینی لازم است اقدامات پایشی ویژه­ای در مناطق شمالی و شمال شرقی آبخوان درنظر گرفته شود.