اثر پرایمینگ با سلنیوم بر خصوصیات آنتی‌اکسیدانی و رنگیزه‌های فتوسنتزی گیاه کینوا (.Chenopodium quinoa Willd) در شرایط تنش خشکی با پلی‌اتیلن گلیکول

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران

2 دانشیار و هیئت‌علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران

3 استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران

doi
10.22077/escs.2021.3563.2019
چکیده

خواص فیزیکی و شیمیایی و آنتی‌اکسیدانی سلنیوم و نقش آن در تقویت رشد گیاه، کنجکاوی زیست‌شناسان را اخیراً جهت تحقیقات بیشتری برانگیخته است. به‌منظور بررسی غلظت­های مختلف سلنیوم (Na2SeO4­) بر خصوصیات آنتی‌اکسیدانی و رنگیزه­های فتوسنتزی گیاه کینوا در شرایط تنش خشکی آزمایشی به‌صورت فاکتوریل با 5 سطح پرایمینگ با سلنیوم از منبع سلنات سدیم (0.5، 1.5، 3، 4.5 و 6 میلی­گرم در لیتر)، و دو سطح هیدروپرایمینگ و بدون پرایمینگ (شاهد) و سه سطح تنش خشکی با استفاده از پلی‌اتیلن گلایکول (PEG) (0.8، 0.4 و 1.2 مگاپاسکال) با سه تکرار در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه شاهد در سال 1398 انجام گرفت. اعمال تنش خشکی و پرایم با سلنات سدیم بر آنزیم­های آنتی‌اکسیدان، رنگیزه­ های فتوسنتزی، محتوای پرولین و پروتئین اثر مثبت و معنی­داری داشت. پرایمینگ بذر با سلنات سدیم، باعث افزایش فعالیت آنزیم­های آنتی‌اکسیدان از جمله کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و آسکوربات پراکسیداز در شرایط تنش خشکی شد. بر اساس نتایج در شرایط تنش، محتوای پروتئین و رنگیزه­ های فتوسنتزی روندی کاهشی را نشان داده و پرایمینگ با سلنات سدیم این روند کاهشی را آهسته ­تر کرد. بیشترین میزان پرولین در تنش 1.2 مگاپاسکال و پرایمینگ با سلنات سدیم با غلظت 4.5 میلی­ گرم در لیتر، موجب افزایشی 66 درصدی نسبت به تنش خشکی 0.4 مگاپاسکال و عدم پرایمینگ شد؛ بنابراین جهت بهبود تحمل به تنش خشکی گیاه کینوا می­توان با پرایمینگ بذر با استفاده از سلنیوم به نتیجه بهتری رسید