بررسی ارتباط هیدرولیکی ساختارهای کارستی با روشهای هیدروژئوشیمی و ایزوتوپی منابع آب منطقه ایذه شمال استان خوزستان
نویسندگان
1 استاد گروه زمینشناسی،دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 استاد گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
4 دانشجوی دکتری آبشناسی، گروه زمینشناسی،دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
10.22034/hydro.2022.48953.1254چکیده
مدیریت صحیح منابع آبی وابسته به شناخت عوامل تأثیرگذار بر کیفیت و کمیت منابع آب میباشد. در این پژوهش، ارتباط هیدرولیکی بین ساختارهای منطقه کارستی ایذه با استفاده از اطلاعات هیدروژئوشیمیایی و ایزوتوپی منابع آب منطقه ارزیابی شده است. برای بررسی تعداد 31 نمونه آب (17 چاه، 8 چشمه و 6 نمونه باران) در محدودههای تاقدیسهای کمردراز، منگشت، شاویش-تنوش و ناودیس نعل اسبی در دیماه 98 و خرداد 1400 گرفته شد و از نظر هیدروژئوشیمیایی و نیز ایزوتوپهای δ18O و δ2H مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج آنالیز هیدروژئوشیمیایی نمونهها نشان داد که میزان غلظت یونها تحتتأثیر انحلال سنگهای آهکی میباشد. محتوای ایزوتوپی نمونههای آب زیرزمینی بهترتیب از 62/5- تا 49/3- ‰ و از 97/2 - تا 29/12- ‰ برای δ18O وδ2H میباشد. بررسی محتوای ایزوتوپی نمونههای آب چاهها و چشمههای منطقه نشاندهنده سه گروه منبع آب میباشد، گروه اول چشمههای تاقدیس منگشت بهدلیل تهیشدگی ایزوتوپی، از ارتفاعات تغذیه میشوند، جریان سریع آب در سیستم کانالی سبب زمان تأخیر کم در این چشمهها گردیده است. گروه دوم غنیشدهتر از گروه اول هستند و علاوه بر بارش، اختلاط آبهای زیرزمینی نیز در تأمین آب آنها مؤثر است. گروه سوم بهدلیل تبخیر و مسافت طولانیتر از محل تغذیه تا تخلیه و همچنین سیستم انتشاری غنیشدگی بیشتر از سایر نمونهها دارند. روند کاهشیSr+2 و افزایشی Ba+2 از نمونههای آب سازندهای آهکی دولومیتی (شاویش-تنوش و منگشت) به سمت نمونههای آب تاقدیس کمردراز و ناودیس نعل اسبی و همچنین دادههای ساختاری و ایزوتوپی نشاندهنده احتمال تغذیه آبخوانهای کارستی منطقه از تاقدیس منگشت و همچنین رابطه هیدرولیکی بین این ساختارها میباشد.