چالشهای فرزندآوری در جوانان با تأکید بر مؤلفههای روانشناختی: یک مطالعه کیفی
نویسندگان
1 دکتری روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/jmpr.2025.65443.6611چکیده
هدف از انجام این پژوهش بررسی چالشهای فرزندآوری در جوانان با تأکید بر مؤلفههای روانشناختی بود. پژوهش حاضر یک مطالعه کیفی بود که به روش پدیدار شناختی تفسیری انجام شد. نمونه پژوهش متشکل از 18 نفر از جوانان متأهل بازه سنی 18 تا 35 سال ساکن شهر تهران در سال 1402 بود که به روش هدفمند انتخاب و پس از طی مراحل اخلاقی پژوهش، از آنها مصاحبه به عمل آمد. برای گردآوری دادهها از مصاحبههای عمیق، فردی و نیمه ساختاریافته استفاده شد و تا زمان اشباع دادهها مصاحبهها تداوم پیدا کرد. درنهایت نتایج استخراجشده از مصاحبهها بر اساس رویکرد هرمنوتیک و به روش دیکلمن و همکاران (1989) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافتههای به دست آمده 5 مضمون اصلی و 16 مضمون فرعی را آشکار کرد. مضامین اصلی شامل «عوامل انگیزشی»، «عوامل شناختی»، «عوامل عاطفی/ هیجانی»، «عوامل رفتاری» و «تعیینکنندههای فراروانی مؤلفههای روانشناختی مرتبط با فرزندآوری» بود. بر اساس یافتههای پژوهش چنین استنباط میشود که عوامل انگیزشی، شناختی، عاطفی/ هیجانی و رفتاری در تعامل با کلان سیستمهای خارج از خانواده بر تمایلات فرزندآوری و فرزندپروری زوجین تأثیر میگذارند؛ به همین جهت ضروری است این عوامل در مشاورههای پیش از ازدواج و مداخلات فردی و خانوادگی مورد توجه مشاوران، مددکاران اجتماعی و روانشناسان قرار گیرد.