طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و اعتیاد به کار در کارکنان بخش خصوصی: نقش منبع کنترل و عزت‌نفس

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2026.240602.1860
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل یکپارچه و منسجم، به بررسی نقش میانجی منبع کنترل و تأثیر تعدیل‌کننده عزت‌نفس پرداخته‌شده است. روش: پژوهش حاضر در دسته پژوهش‌های همبستگی-توصیفی قرار دارد و از میان جامعه کارکنان سازمان‌های خصوصی ساوه که در سال 1402 مشغول به کار بوده‌اند، 263 نفر (154 زن و 109 مرد) با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و به‌صورت داوطلبانه در پژوهش حاضر شرکت کرده‌اند و پرسشنامه‌های طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه (یانگ و همکاران، 1994)، پرسشنامه منبع کنترل (جولیان راتر، 1996)، پرسشنامه عزت‌نفس (روزنبرگ، 1965) و پرسشنامه اعتیاد به کار (اسپنس و رابینز، 1992) را مداد-کاغذی تکمیل کرده‌اند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از افزونه ماکرو پراسس در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تجزیه‌وتحلیل شده است. یافته‌ها: نتایج تحلیل‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که علاوه بر ارتباط معنادار طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و اعتیاد به کار (β =. 39، p <.001) ، متغیر منبع کنترل به‌عنوان میانجی (β =. 20، p <.05) و متغیر عزت‌نفس به‌عنوان متغیر تعدیل‌کننده (β =. 12، p <.05) در این ارتباط نقش معناداری ایفا می‌کنند. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها به اهمیت ادغام ساختار روان‌شناختی پویا، از جمله منبع کنترل و عزت‌نفس، در کنار طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در توسعه برنامه‌ها و مداخلات درمانی و پیشگیرانه در حوزه اعتیاد به کار تأکید می‌کنند.