فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به‌منظور ارزیابی اثر افزایش تنوع ژنتیکی درکشت مخلوط ارقام گندم بر بهبود کارایی استفاده از منابع در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۳ تکرار در دو سال زراعی 99-1398 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کشت خالص و مخلوط‌های دوتایی، سه‌تایی و چهارتاییی چهار رقم گندم حیدری، پیشگام، پیشتاز و فلات بود. نتایج آزمایش نشان داد که از نظر بهره‌وری مصرف آب، مقدار نیتروژن جذب شده، کارایی مصرف و کارایی جذب نیتروژن در کشت خالص و مخلوط ارقام مختلف گندم اختلاف معنی‌داری وجود داشت ولی تفاوت معنی‌داری در کارایی تبدیل نیتروژن مشاهده نشد. بیشترین مقدار نیتروژن جذب ‌شده، کارایی مصرف، جذب و تبدیل نیتروژن متعلق به کشت مخلوط ارقام پیشتاز و حیدری (1/99 کیلوگرم در هکتار، 5/34 کیلوگرم دانه بر کیلوگرم نیتروژن، 3/69 در صد، 8/49 درصد)، پیشتاز همرا با حیدری و فلات (1/111 کیلوگرم در هکتار، 6/36 کیلوگرم دانه بر کیلوگرم نیتروژن، 2/78 درصد) بود. در حالیکه بیشترین بهره‌وری مصرف آب را کشت خالص و مخلوط به ترتیب ارقام پیشتاز (9/0کیلوگرم برمترمکعب آب)، پیشتاز و حیدری (4/1کیلوگرم برمترمکعب آب)، پیشتاز همرا با پیشگام و حیدری (3/1 کیلوگرم بر مترمکعب آب) بخود اختصاص دادند. براساس یافته‌های این پژوهش می توان چنین اظهار داشت که با افزایش تنوع ژنتیکی گندم از طریق کشت مخلوط ارقام دوگانه پیشتاز و حیدری و کشت سه گانه پیشتاز همرا با حیدری و فلات بعنوان یک گزینه‌ جهت بهبود بهره-وری مصرف آب و نیتروژن و جلوگیری از آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از مصرف بی رویه کودهای شیمیایی به کشاورزان توصیه نمود.