مقایسه اثربخشی تحریک مستقیم فرا جمجمه‌ای و ذهن‌آگاهی بر انعطاف‌پذیری شناختی، نشخوار فکری و نگرانی در دانشجویان دارای نشانگان افسردگی

نویسندگان

1 دانشیار، ‌گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2024.60377.6064
چکیده

هدف: پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی ذهن‌­آگاهی و تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای بر انعطاف‌پذیری شناختی، نشخوار فکری و نگرانی در دانشجویان دارای نشانگان افسردگی انجام شد.روش: پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌­آزمون-پس‌­آزمون-پیگیری در سه گروه ذهن‌آگاهی، درمان تحریک مستقیم فرا جمجمه‌ای و کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش کلیه دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه زنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بودند که پس از اجرای پرسشنامه اینترنتی افسردگی بک بر روی ۴۰۰ نفر، 45 نفر از افراد با نمره متوسط یا بالاتر به روش تصادفی انتخاب و به‌ تصادف یه یکی از دو گروه آزمایش و یا کنترل (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. در هرگروه آزمایش مداخله­‌های مربوطه انجام شد و گروه کنترل مداخله­‌ای دریافت نکرد. پس از پایان جلسات و دو ماه بعد پس‌­آزمون و پیگیری انجام شد. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) و با استفاده از نرم‌افزار spss26 تجزیه‌وتحلیل شد.یافته ها: نتایج اثربخشی هر دو روش درمانی ذهن‌آگاهی و تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای را در کاهش نشانگان افسردگی، نگرانی، نشخوار فکری و افزایش انعطاف‌پذیری شناختی نشان داد. تحلیل پیگیری نشان داد اثربخشی ذهن‌آگاهی بر افسردگی، نشخوار فکری و نگرانی بیشتر از تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای بود؛ اما اثربخشی تحریک مستقیم فراجمجمه‌ای بر افزایش انعطاف‌پذیری شناختی بیشتر بود.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که هر دو روش درمانی در کاهش علائم افسردگی موثر بوده اما اثربخشی آن ها متفاوت است؛ بنابراین توجه به نشانه­‌ها و شکایت­‌های اختصاصی بیماران افسرده در انتخاب درمان موثر باید مدنظر قرار داده شود.