توانمندسازی مبتنی بر کارآفرینی اجتماعی: ارائۀ یک نظریۀ زمینهای (مطالعۀ موردی ستاد توانمندسازی زنان سرپرست خانوار شهرداری تهران)
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه فردوسی مشهد
4 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/jss.v12i2.33507چکیده
توانمندسازی زنان سرپرست خانوار فقیر با توجه به رشد فزایندۀ آمار آنها در سالهای اخیر تبدیل به چالشی مهم در ایران شده است. در بین تجربههای متعددی که در این راستا صورت گرفته است، توجه به کارآفرینی به طور عام و کارآفرینی اجتماعی به طور خاص در حال افزایش است. این پژوهش پیرامون بررسی یکی از این تجارب و با هدف تبیین شرایط لازم برای موفقیت چنین تجاربی انجام شده است. روش انجام پژوهش کیفی و مبتنی بر نظریۀ زمینهای بوده است. دادههای مورد نیاز نیز عمدتاً از طریق بحثهای گروهی متمرکز و مصاحبههای انفرادی نیمهساختاریافته با نیروهای ذینفع در سازمان شامل مدیران، کارشناسان و کارآفرینان گردآوری شده است. پس از پیمودن مراحل سهگانۀ کدگذاری مطابق الگوی پیشنهادی اشتروس و کوربین، پدیدۀ مرکزی تحقیق با عنوان «توانمندسازی مبتنی بر کارآفرینی اجتماعی به مثابه یک رویکرد سازمانی» شناسایی و مدل پارادایمیمتناظر با آن تدوین شد. پدیدۀ مذکور در زمینهای مشتمل بر ویژگیهای نظام مدیریتی کشور، بهویژه سازوکارهای رایج برای حمایت از اقشار آسیبپذیر و نیز خصوصیات فضای کسب و کار در کلانشهر تهران رخ داده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد مدیریت تحوّلخواه، نیروی انسانی توانمند، ساختار سازمانی انعطافپذیر، حاکمیت اخلاق حرفهای و روحیۀ کارآفرینی مهمترین شرایط علّی مؤثر بر پدیدۀ مذکور هستند. همچنین، سه پیامد اصلی رخداد پدیدۀ مورد اشاره توانمندسازی مقتصدانه، توانمندسازی باثبات و توانمندسازی متقابل بوده است.