برآورد هدایت هیدرولیکی و ضریبذخیره آبخوان دشت شبستر با استفاده از مدل عددی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/hydro.2022.13724چکیده
ضریب هدایت هیدرولیکی و ضریب ذخیره آبخوان، ازجمله مهمترین ویژگیهای هیدرولیکی آبخوانها محسوب میشوند. امروزه با توجه به پیشرفتهای نرمافزاری، استفاده از مدلهای عددی در بهرهبرداری از آبخوانهای آب زیرزمینی گسترشیافته است. مدلسازی، یکی از بهترین ابزارها برای بررسی و شبیهسازی وضعیت منابع آب است. از مزایای مدلسازی میتوان به تعیین همزمان چند پارامتر مثل بار هیدرولیکی، مسیر جریان و غیره اشاره کرد. همچنین با استفاده از مدلسازی، میتوان عکسالعمل حوضه را در مقابل تغییراتی از قبیل تغذیه طبیعی یا مصنوعی و میزان پمپاژ شبیهسازی نموده و با اعمال راهکارهای مناسب، بهترین عملکرد سیستم را تعیین و در جهت مدیریت حوضه از آن استفاده کرد. در مطالعه حاضر، با استفاده از مدل عددی MODFLOW و رابط کاربری GMS برای شبیهسازی و واسنجی مدل، خصوصیات هیدرودینامیکی آبخوان دشت شبستر بهصورت منطقهای ارزیابی شد. پس واسنجی مدل مفهومی تولیدشده، ضرایب هیدرودینامیکی استخراج شد. بر این اساس مقادیر RMSE مربوط به بار هیدرولیکی برای حالتهای ماندگار و غیرماندگار به ترتیب 59/0 و 95/0 حاصل گردید. نتایج مستخرج از شبیهسازی بیانگر این بود که هرچه آبخوان ناهمگنتر باشد، ضرایب هیدرودینامیکی نیز بهتبع آن متنوع خواهد بود و این تنوع به علت وجود آبرفتهایی با منشأ سازندهای زمینشناسی متنوع و تخلخل و نفوذپذیری مختلف، از روند خاصی پیروی نکرده و حتی ممکن است که در دونقطه نزدیک بههم، تفاوتهای چشمگیری وجود داشته باشد.