تدوین و اعتباریابی زوج درمانی خردمدار و مقایسه اثربخشی آن با زوج درمانی هیجان‌مدار بر همدلی شناختی-عاطفی در زوجین با تعارضات زناشویی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مشاوره، پردیس بین‌المللی ارس، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران.

4 استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2024.61554.6199
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تدوین و اعتباریابی زوج درمانی خرد­مدار و مقایسه اثربخشی آن با زوج‌درمانی هیجان مدار بر همدلی شناختی-عاطفی در زوجین با تعارضات زناشویی بود. روش پژوهش نیمه­‌آزمایشی با طرح پیش­‌آزمون-پس‌­آزمون با گروه کنترل نابرابر و همراه با پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری کلیه زوجین با تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره مکث، به روزان و بهسا راز شهر تهران در تابستان و پاییز سال 1402 بودند. در مرحله اول به روش نمونه‌­گیری هدفمند تعداد 24 زوج با نمره 115 و بالاتر در پرسشنامه تعارضات زناشویی ثنایی ذاکر و همکاران (1387) انتخاب و سپس به شیوه تصادفی ساده در 2 گروه آزمایش (هر گروه 8 زوج) و یک گروه کنترل (8 زوج) جایگزین شدند. سپس زوجین گروه‌­های آزمایش تحت زوج درمانی خردمدار و زوج‌درمانی هیجان مدار قرار گرفتند؛ اما گروه کنترل هیچ‌گونه مداخله‏‌ای دریافت نکرد و در لیست انتظار باقی ماند. از پرسشنامه تعارضات زناشویی (MCQ) ثنایی ذاکر و همکاران (1387) و مقیاس همدلی اساسی (BES) جولیف و فارینگتون (2006) به منظور گردآوری اطلاعات استفاده شد. تحلیل داده‌‏ها از طریق نرم‏‌افزار SPSS نسخه 28 با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه­‌گیری مکرر انجام شد. نتایج نشان داد هر دو مداخله مذکور تاثیر معناداری بر همدلی شناختی-عاطفی زوجین با تعارضات زناشویی داشته‌­اند (0/05>P). نتایج آزمون تعقیبی بن‏فرونی نشان داد که زوج‌­درمانی هیجان­‌مدار تاثیر بیشتری نسبت به زوج‌­درمانی خردمدار دارد (0/05>P). می‌­توان نتیجه‏‌گیری کرد که علاوه بر اثربخش بودن هر دو زوج‌‏درمانی، تقدم استفاده در کاهش مشکلات زوجین با تعارضات زناشویی با زوج‌‏درمانی هیجان­‌مدار است.