رابطه سبک دلبستگی مادر با اختلالات درونی سازی و برونی سازی شده‌ی کودک: نقش واسطه‌ای اجتماعی کردن هیجان کودک

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی خانواده، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

2 استادیار روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2025.240222.1837
چکیده

هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، تعیین نقش واسطه‌ای اجتماعی‌کردن هیجان کودک در رابطة بین دلبستگی مادر با اختلالات درونی‌سازی و برونی‌سازی شده‌ی کودکان بود.روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بوده و جامعه‌ مادران کودکان 6 تا 10 ساله‌ی ساکن شهر تهران بودند که 211 نفر آن‌ها با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه‌های فهرست رفتاری کودک (آخنباخ، 1991)، سازگاری با هیجانات منفی کودکان (فابز، پولین، آیزنبرگ و مدن_دردیچ، 1990) و تجربه روابط نزدیک-ساختار رابطه (فرالی، والر و برنان، 2001) جمع‌آوری و با استفاده از همبستگی اسپیرمن و تحلیل مسیر در نرم‌افزار SPSS-27 و Amos-26  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: دلبستگی اجتنابی و اضطرابی مادر با اختلالات درونی‌سازی و برونی‌سازی شده، ارتباط مثبت معنادار دارد (05/0 > P). همچنین بین دلبستگی اجتنابی و اضطرابی مادر و اجتماعی‌کردن هیجان (001/0 > P) ارتباط معنادار وجود دارد. اجتماعی‌کردن هیجان با اختلالات درونی‌سازی و برونی‌سازی شده، ارتباط معنادار (001/0 > P) دارد. علاوه ‌بر این اجتماعی‌کردن هیجان در رابطة بین دلبستگی مادر و اختلالات درونی‌سازی و برونی‌سازی شده، نقش واسطه‌ای ایفا می‌کند (001/0 > P).نتیجه‌گیری: دلبستگی مادر و شیوه‌های اجتماعی‌کردن هیجان، با ایجاد بستری برای شکل‌گیری واکنش‌های ناسازگارانه به هیجانات کودک، می‌توانند منجر به تشدید اختلالات درونی‌سازی و برونی‌سازی شده شوند؛ بنابراین یافته‌های این پژوهش می‌تواند در طراحی برنامه‌های آموزشی برای بهبود سبک‌های دلبستگی و مهارت‌های اجتماعی‌کردن هیجان والدین کاربرد داشته باشد.