بررسی تطبیقی طلاق بدعی در فقه امامیه و حنفیه: مبانی و راهکارها

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه ایلام

2 کارشناس ارشد رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث

3 استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه ایلام

doi
چکیده

دیدگاه فقهی فقهای امامی و حنفی دربارۀ طلاق بدعی، یکی از مباحث بسیار جدی‌ و بحث‌برانگیز در مسئلۀ طلاق است. امامیه بر اساس مبانی فقهی خویش، چون تبعیت نصّ، سنت و اجماع، مصادیق چهارگانۀ طلاقِ حائض، نفساً، طلاق در طُهر مواقعه و طلاق جمع را طلاق بدعی و منهِی، محَرّم و خلاف شرع، می‌دانند و بر بطلان آن حکم می‌دهند؛ ولی فقهای حنفی، تحت همان عناوین و تبعیت سیرۀ صحابه و قیاس، بر جواز و صحت آن پافشاری می‌کنند. اما مبانی صحت طلاق بدعی، از لحاظ پرسش‌های جدی، نه‌تنها توان مقابله با مبانی بطلان را ندارد، بلکه شواهدی برخلاف آن به چشم می‌خورد. از این‌رو راهکار اساسی حل اختلاف، بَسَنده‌کردن به «طلاق سنت» خواهد بود که این دو رویکرد فقهی بر آن توافق دارند و برابر با اصول و قواعد پذیرفته‌شدۀ هر دو است.