بررسی تزریق پذیری توده سنگ ساختگاه سد پیغام چای کلیبر بر اساس داده های صحرایی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22034/hydro.2022.14213چکیده
استفاده از روش تزریق یکی از متداولترین روشهای بهسازی، علاج بخشی و آببندی پی سازههای آبی و ساختگاه سدها میباشد. در این روش، با تزریق دوغاب سیمان، درزهها و شکستگیهای تودهسنگ پر شده و در نتیجه ویژگیهای ژئومکانیکی بهبودیافته و نفوذپذیری آن کاهش مییابد. رمز موفقیت در استفاده از این روش، ارزیابی صحیح تزریقپذیری تودهسنگ و بهتبع آن تعیین طرح اختلاط دوغاب و تعیین پارامترهای تزریق است. سد مخزنی پیغامچای، سد خاکی با هسته رسی و با ارتفاع 46 متر از بستر رودخانه میباشد که در 15 کیلومتری جنوبغربی شهرستان کلیبر در حال احداث است. سنگبستر ساختگاه سد از نوع بازالت میباشد که در بستر رودخانه و تکیهگاه چپ بهوسیله رسوبات آبرفتی پوشیده شده است. سنگبستر مذکور توسط شش دسته درزه اصلی و تعدادی درزههای فرعی و گسل خردشده است. بر اساس نتایج آزمایشهای لوژان در ساختگاه و بهموازات محور سد، در بیشتر مقاطع آزمایش نفوذپذیری کمتر از 3 لوژان است. شاخص کیفی تودهسنگ (RQD) در ساختگاه سد در 75 درصد مقاطع کمتر از 25 درصد و تنها در 1 درصد مقاطع بیشتر از 75 درصد تعیین شده است. بررسی ارتباط بین شاخص کیفی تودهسنگ و مقادیر لوژان نشان میدهد که بیشتر مقاطع در شاخصهای کیفی کم تا زیاد از نفوذپذیری پایینی برخوردار بوده و ارتباط منطقی بین این دو پارامتر وجود ندارد. در شاخصهای کیفی مختلف، میزان خورند سیمان کم بوده و حاکی از وجود تودهسنگ با درجه درزهداری کم تا زیاد و با درزههای پرشده و بازشدگی کم و تداوم بسیار کم است. بررسی ارتباط بین میزان خورند سیمان تودهسنگ و ردههای مختلف شاخص نفوذپذیری ثانویه (SPI) نشان داد که در ساختگاه موردمطالعه ارتباط منطقی بین این متغیرها وجود ندارد. بر اساس نتایج بهدست آمده، تودهسنگ تشکیلدهنده ساختگاه موردمطالعه تزریقپذیری پایینی دارد.