بررسی افزایش عملکرد گندم (رقم نارین) با باکتریهای جداسازی شده از ریزوسفر (Atriplex lentiformis، Seidlitzea rosmarinus و Halostachys belangeriana) تحت تنش شوری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت بیابان، دانشکده منابع طبیعی یزد، دانشگاه یزد
2 کارشناس ارشد اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد
3 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد
4 استاد گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد
doi
10.22077/escs.2021.4167.1979چکیده
این پژوهش با هدف افزایش مقاومت به شوری گندم با استفاده از باکتریهای محرک رشد گیاه مقاوم به شوری جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان شورپسند آتریپلکس، اشنان و سنبله نمکی طراحی و اجرا گردید. صفات محرک رشد گیاه باکتریها در شرایط غیر شور و مقاومت به شوری باکتریهای جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان مذکور بررسی گردید. باکتریهای برتر به لحاظ صفات محرک رشد شامل Bacillus safensis، Bacillus pumilus و Zhihengliuella halotolerans شناسایی و به بذر گندم آغشته و پس از کشت گلدانی در گلخانه با آب آبیاری با شوری 0.2 دسیزیمنس بر متر به عنوان شاهد و شوری های 4، 8 و 16 دسی زیمنس بر متر آبیاری گردید. در پایان دوره رشد، برخی شاخص های رویشی و زایشی گندم اندازه گیری شد. شوری باعث کاهش بیومس کل (وزن ریشه + بخش هوایی)، طول سنبله، وزن سنبله، تعداد سنبلچه، تعداد گلچه، تعداد بذر و وزن بذر بر پایه گندم، درصد آمیلوز و درصد آمیلوپکتین بذر شد ولی باکتریها باعث افزایش شاخص های مذکور شدند. مقدار بیوماس گندم در شوری 4 دسی زیمنس بر متر و در تیمار آغشته شده با باکتری B. safensis برابر با 1.38 گرم اندازه گیری شد که نسبت به شاهد و دو باکتری دیگر به طور معنی داری بیشتر بود. مقدار وزن بذر/پایه در شوری 4 دسیزیمنس بر متر آغشته شده با باکتری B. safensis برابر با 0.37 گرم به دست آمد که نسبت به شاهد بدون باکتری و باکتری Z. halotolerans به طور معنیداری بیشتر بود. بیشترین مقدار آمیلوز در تلقیح بدون شوری با باکتری B. pumilus به مقدار 13.67 درصد، بیشترین مقدار آمیلوپکتین و K/Na به ترتیب برابر با 33.8 درصد و 8.8 در تلقیح بدون شوری Z. halotoleran به دست آمد که نسبت به شاهد تفاوت معنیداری داشت نتایج نشان داد که ریزوسفر گیاهان مرتعی شورپسند میتواند منبع مناسبی برای جداسازی باکتریهای مقاوم به شوری جهت بهبود مقاومت گندم به شوری باشد.