تحلیل مقدماتی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.48308/apsy.2024.234626.1609
چکیده

هدف: در این پژوهش، از آنجا که تحصیلات همچون دیگر قلمروهای زندگی نوجوان، در وهلة نوجوانی، از اهمیت زیادی برخوردار است، مطالعة بافتاری تامین نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان، با استفاده از آموزه‌های نظریة خودتعیین‌گری، در اولویت قرار گرفت. بر این اساس، این مطالعه با هدف تحلیل مقدمانی مشخصه‌های روان‌سنجی مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان (تیان، هان و هابنر، 2014) انجام شد. روش: در این پژوهش پیمایشی ـ توصیفی، از جامعه آماری دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطة اول منطقة 11 شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402، تعداد 485 نوجوان (240 پسر و 245 دختر) با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان، مقیاس یادگیری خودراهبر (لانزبوری و گیبسون، 2006) و مقیاس نظم‌بخشی انگیزشی (کیم، برادی و والترز، 2018)، پاسخ دادند. در این پژوهش، برای آزمون روایی عاملی مقیاس به کمک تحلیل عاملی تأییدی، از بسته آماری AMOS-18 استفاده شد. یافته‌ها: درحالی‌که نتایج تحلیل عاملی تأییدی، ساختار سه‌عاملی مقیاس شامل استقلال، ارتباط و شایستگی را تائید کرد، نتایج تحلیل عاملی تأییدی چندگروهی نیز از هم‌ارزی جنسی این ساختار عاملی، به‌طور تجربی، حمایت کرد. علاوه‌براین، یافته مربوط به آلفای کرونباخ نشان داد که زیرمقیاس‌ها، از نظر درونی هماهنگ بود. همچنین، نتایج مربوط به همبستگی بین نیازهای روان‌شناختی با یادگیری خودراهبر و نظم‌بخشی انگیزشی، شواهد متقتنی در دفاع از روایی ملاکی مقیاس نیازهای روان‌شناختی، فراهم آورد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش از مشخصه‌های روان‌سنجی مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان دختر و پسر، به‌طور مقدماتی، حمایت کرد.