بررسی رابطه راهبردهای فراشناختی و حل مسئله با نقش میانجی ذهنیت خلاقانه و تفکر واگرا در دانشجویان

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

4 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

doi
10.22034/jmpr.2024.63408.6396
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین راهبردهای فراشناختی و حل مسئله با نقش میانجی ذهنیت خلاقانه و تفکر واگرا در میان دانشجویان کارشناسی دانشگاه لرستان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر نحوه گردآوری داده‌­ها توصیفی- همبستگی از نوع مدل‌­یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه لرستان در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 4439 نفر بود که از طریق روش نمونه­‌گیری تصادفی خوشه‌ای تعداد 375 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد. در پژوهش حاضر برای گردآوری داده‌­ها از پرسشنامه‌­های حل مسئله پارکر (1997)، راهبردهای شناختی و فراشناختی مک­اینری و داوسن (2004)، ذهنیت خلاقانه کارووسکی (2014) و سبک‌­های یادگیری کلب (1985) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با بهره­گیری از مدل­‌یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌­افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 انجام گرفت. نتایج نشان داد که راهبردهای فراشناختی بر حل مسئله دانشجویان اثر مستقیم و معنی­‌داری دارد. همچنین، ذهنیت خلاقانه و تفکر واگرا نیز بر حل مسئله دانشجویان اثر مستقیم و معنی­‌داری دارند. علاوه بر این، راهبردهای فراشناختی بر حل مسئله از طریق ذهنیت خلاقانه (0/483=β) و تفکر واگرا  (0/054=β) اثر غیرمستقیم و معنی­‌داری دارد. به طور کلی نتایج نشان داد ذهنیت خلاقانه و تفکر واگرا نقش میانجی‌­گری مثبت و معنی‌­داری در رابطه بین راهبردهای فراشناختی و حل مسئله دانشجویان دارند.