فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله با استفاده از روش‏های تحلیل‏گفت و گوی انتقادی، نشانه‏شناسی و تحلیل مقوله‏پردازی عضویت، به دنبال تحلیل گفت و گوهای مشتریان چایخانه‏ای در شهر مشهد بوده‏ایم. دغدغۀ اصلی آن بوده است که نشان دهیم چگونه این تعارض‏، در متن خاطرۀ مشترک چند نفر از مشتریان از مواجه با قدرت رسمی،‏ خود را نشان می دهد و چگونه در بیان چنین خاطراتی نشانه‌هایی از مقاومت، حتی در پایین‌ترین سطوح زندگی اجتماعی، در عرصۀ زیست جهان، مشاهده می شود. این تحقیق به روش کیفی و طی سه ماه حضور محقق در میدان تحقیق و ضبط صوتی گفت و گوها و رونوشت‏برداری مطابق قواعد تحلیل گفت و گو است. روش نمونه‏گیری مبتنی بر هدف بوده و از چهار گروه اصلی حاضر در چایخانه، گفتگوی میان اعضای یکی از گروه‏‏ها که شامل بیان خاطره‏ای طنزآمیز از مواجهه با نمادهای قدرت رسمی است، بررسی شده است. نتایج نشان می‏دهد که اعضای چایخانه با روش‏های غیرمستقیمی؛ نظیر کولونی‏شدن در میان گروه‏های خودی در جایی همچون چایخانه، در بیان طنزآمیز خاطرۀ خود از مواجهۀ مستقیم با قدرت رسمی، نوعی بی‏تفاوتی اجتماعی را در مقابل افزایش فشار قدرت رسمی بر حوزۀ زندگی روزمره نشان می‏دهند. همچنین، تحلیل‏گفت و گوی انتقادی می‏تواند با بررسی دقیق و جزیی‏نگرانۀ چنین تعاملاتی در لحظات برخورد، بازنمایی روشنی از مکانیزم اعمال قدرت ارایه دهد و نشان دهد که چگونه و به چه نحوی عرصۀ قدرت به عرصۀ عمومی اعمال سلطه می‏کند.