اثربخشی ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور برهم‌نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.48308/apsy.2025.239972.1834
چکیده

هدف: دورۀ نوجوانی، دوره‌ای حساس از رشد است که می‌تواند بر احتمال، شدت و سیر مشکلات سلامت روان تأثیر بگذارد. نوجوانان هم‌نشخواری و علائم افسردگی را تجربه می‌کنند و مداخلات درمانی در این زمینه لازم است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر هم‌نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی بود.   روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی (طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری) با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش دختران نوجوان دارای علائم افسردگی در شهرستان بروجرد بودند. ازمیان آنان 26 نفر به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای گروه آزمایش درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور اجرا شد و گروه کنترل در زمان اجرای پژوهش هیچ‌گونه مداخله‌ای را دریافت نکردند. برای گردآوری داده‌ها از مقیاس‌های هم‌نشخواری و افسردگی بک (13 سؤالی) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد.   یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر هم‌نشخواری (19/0=اندازۀ اثر؛ 67/5=F؛ 03/0>p) و افسردگی (42/0=اندازۀ اثر؛ 57/17=F؛ 001/0>p) نوجوانان دختر دارای علائم افسردگی اثربخش بوده است و این اثربخشی نیز در دورۀ پیگیری ماندگار بوده است (05/0>p).   نتیجه‌گیری: براساس نتایج، درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر کاهش هم‌نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی اثربخش بود. بنابراین، استفاده از درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور برای کاهش هم‌نشخواری و افسردگی نوجوانان دختر دارای علائم افسردگی پیشنهاد می‌شود.