بررسی هیدروشیمی چاه‌های آب شهرستان بناب و ملکان با هدف ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی با رویکرد زمین‌شناسی زیست‌محیطی

نویسندگان

1 ‌‌‌استادیار، گروه زمین‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/hydro.2022.12701
چکیده

منطقه بناب و ملکان در شمال‌غرب ایران و در جنوب‌غرب استان آذربایجان شرقی واقع‌شده است. به‌منظور بررسی هیدروشیمی آب زیرزمینی از منابع آبی 12 حلقه چاه آب در منطقه‌ ‌بناب و ملکان نمونه‌برداری گردید. اطلاعات مربوط به کیفیت آماری چاه­های انتخابی شامل pH، EC، TDS و هشت پارامتر دیگر می‌باشد. داده‌ها جهت پردازش و تفسیر وارد نرم‌افزارهای Chemistry، AqQA و SPSS شده و به‌منظور تعیین کیفیت نمونه­ها برای مصارف شرب، کشاورزی و صنعت مورد ارزیابی قرار‌ گرفت. برای بررسی کیفیت آب ازنظر شرب از دیاگرام شولر استفاده شد. به‌منظور تعیین کیفیت آب برای مصارف آبیاری و صنعت به ترتیب از دیاگرام ویلکاکس و اندیس ‌لانژیه استفاده گردیده ‌است. براساس دیاگرام شولر، نمونه­های آب منطقه در محدوده آب‌های خوب و قابل‌قبول قرار می­گیرند که نشانگر مطلوب بودن کیفیت آب منطقه برای مصارف آشامیدنی می­باشد. همچنین طبق نمودار ویلکاکس، نمونه­های منطقه در دو رده خوب و متوسط ازلحاظ آبیاری و کشاورزی قرار می­گیرند. در بین نمونه­های انتخابی، چاه W12 دارای کیفیت مناسب و بقیه نمونه­ها کیفیت متوسط دارند. همچنین از میان مجموعه نمونه­های برداشته‌شده، چاه­های W8، W9، W10 و W12 قابل‌استفاده در بخش صنعت بوده و درعین‌حال نمونه W6 رسوب‌گذار است. نمونه­های شهر بناب همگی خورنده بودند که دلیل آن را می­توان عمق کم چاه­های شهرستان بناب به‌واسطه‌ ضخامت کمتر آبرفت­ها در مقایسه با ملکان دانست. نمونه­های برداشتی منطقه ازلحاظ سختی کل (TH) عمدتاً در رده کاملاً سخت قرار می‌گیرند که نارضایتی مصرف‌کنندگان را درپی دارد.