بررسی تعاملات ژئوشیمیایی منابع آب زیرزمینی پلانژ تاقدیس کمردراز با استفاده از روش‌های آماری، جنوب غرب شهر ایذه

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

2 دکتری هیدروژئولوژی، شرکت مهندسین مشاور آب آتی پژوه، شیراز، ایران

3 کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، شرکت مهندسین مشاور بهکارآب، اهواز، ایران

doi
10.22034/hydro.2022.14124
چکیده

 منابع آب سفره‌های کارستی یکی از مهم‌ترین منابع آب شیرین و در برخی مناطق تنها منابع آب در دسترس می‌باشند. این منابع با چالش‌‌‌های اساسی ازجمله کاهش کیفیت و آلودگی مواجه می‌باشند. شهر ایذه در جنوب‌غربی ایران به دلیل عدم دسترسی به جریان‌های آب سطحی به‌شدت به منابع آب کارستی وابسته است. به راین ‌اساس، برای تأمین بخشی از آب آشامیدنی شهر و روستاهای اطراف آن، پنج حلقه چاه آب در پلانژ تاقدیس کمردراز حفر شد. در حین حفاری در منطقه اتابکی دو حلقه چاه بانفوذ گاز H2S روبرو شدند و EC در این چاه‌ها در حین حفاری افزایش یافت. جهت بررسی علل تغییرات کیفی در این منطقه، پارامترهای شیمیایی منابع آب منطقه در 4 مرحله و در دو فصل بهار و تابستان 1396-1397 اندازه‌گیری شد. جهت تمایز منابع شوری و اختلاط منابع آب با شورابه از نسبت یون‌هایNa/Cl ، Br/Cl و I/Cl استفاده گردید. شاخص کل کربن آلی (TOC) نیز برای بررسی نفوذ هیدروکربورها در آب استفاده شد. در این تحقیق از تجزیه‌وتحلیل آماری ازجملهPCA  و AHC جهت بررسی دقیق‌تر عوامل مؤثر در تغییرات کیفی منطقه بهره ‌گرفته ‌شد. بر اساس تحلیل آماری در منطقه دو عامل انحلال کانی‌های کربناته، تبخیری و نفوذ شورابه‌ها توأمان کیفیت منابع آب زیرزمینی منطقه را به‌ویژه در بخش غربی پلانژ تاقدیس کمردراز تحت تأثیر قرار داده‌اند. نتایج آنالیز TOC و نسبت‌های Na/Cl، Br/Cl و I/Cl اختلاط آب با شورابه‌های نفتی و نفوذ مواد هیدروکربوری را در منطقه نشان داد.