فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب­های زیرزمینی از مهم­ترین منابع تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعتی در تمام دنیا است و اهمیت آن به دلیل رشد جمعیت و تغییرات اقلیمی روز­­به­­روز بیشتر می­شود. ازاین‌رو مدیریت نادرست منابع آب، کمبود باران و خشکسالی­های اخیر بر کمیت و کیفیت منابع آب زیرزمینی در اکثر مناطق ایران تأثیر نامطلوبی گذاشته است. به­علت اهمیت آبخوان آبرفتی عقیلی واقع شده در استان خوزستان در بخش کشاورزی و نیز تأمین آب شرب شهرها و روستاهای منطقه مطالعاتی، وضعیت کیفیت آب زیرزمینی این آبخوان موردمطالعه قرار گرفته است. جهت بررسی پارامترهای مؤثر بر کیفیت آب زیرزمینی آبخوان عقیلی از نتایج آنالیز شیمیایی 13 حلقه چاه بهره­برداری در اسفندماه سال آبی (94-1393) استفاده گردید. در این مطالعه به­منظور شناسایی عوامل مؤثر بر کیفیت آب زیرزمینی آبخوان عقیلی از شاخص اشباع، نمودارهای تبادلات یونی، نمودار گیبس، روش­های گرافیکی و روش­های آماری چند­متغیره (تحلیل مؤلفه­های اصلی (PCA) و تحلیل خوشه­بندی سلسله­مراتبی (HCA)) استفاده شده است. تیپ غالب آب زیرزمینی در این آبخوان کلرید-­سدیم است. تحلیل مؤلفه­های اصلی (PCA) نشان داد که دو عامل با مجموع 2/82 درصد کل تغییرات (عامل اول 4/61 درصد شامل پارامترهایCa2+،Mg2+،Na+ ،K+ ، -Cl و -SO42 و عامل دوم 8/20 درصد شامل پارامترهای pH و HCO3-)، کیفیت منابع آب آبخوان عقیلی را کنترل می­کنند. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل خوشه­بندی سلسله­مراتبی (HCA) داده­های هیدروشیمیایی، دو خوشه مشاهده گردید. به­طو­رکلی فرآیندهای انحلال، رسوبگذاری، تبادلات یونی معکوس و آب برگشت کشاورزی از عوامل تأثیر­گذار بر کیفیت آب زیرزمینی آبخوان عقیلی می­باشند.