حذف سیانید از محلول‌های آبی با استفاده از زئولیت طبیعی اصلاح‌شده با سورفکتانت کاتیونی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ایران

3 استاد، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22034/hydro.2022.13437
چکیده

سیانید یکی از مهم‌ترین و زیان‌بارترین آلاینده­هایی است که در اثر فعالیت­های صنعتی به محیط‌زیست آزاد می­شود و محیط­های آبی مهم‌ترین مسیر در معرض قرارگیری موجودات زنده با این آلاینده هستند. هدف از این تحقیق مطالعه جذب سیانید به‌وسیله زئولیت خام و اصلاح‌شده با سورفکتانت بود. زئولیت خام با استفاده از سورفکتانت کاتیونی هگزا دسیل تری متیل آمونیوم بروماید اصلاح گردید. تعیین ویژگی­های جاذب­های تهیه شده و آزمایشات هم­دما، سینتیک، تأثیر pH و قدرت یونی محلول زمینه به‌صورت پیمانه­ای انجام گرفت. نتایج حاصل از XRD وجود کانی کلینوپتیلولایت را در ساختار زئولیت خام تائید کرد و همچنین پوشش سطحی زئولیت خام توسط سورفکتانت بعد از اصلاح توسط تصاویر SEM مشاهده گردید. مدل­های جذبی لانگمویر، فروندلیچ و تمکین توانایی خوبی برای توصیف هم­دمای جذب سیانید با استفاده از جاذب­ موردمطالعه نشان دادند. ظرفیت جذب سیانید توسط زئولیت اصلاح‌شده 97/3 میلی­گرم بر گرم به دست آمد که در مقایسه با حداکثر ظرفیت جذبی سیانید زئولیت خام (54/0 میلی­گرم بر گرم) افزایش چشمگیری داشته است. مدل­سازی داده­های سینتیک نشان داد که مدل شبه درجه اول و دوم توانایی خوبی برای توصیف سینتیک جذب آلاینده­ سیانید با استفاده از زئولیت طبیعی و اصلاح‌شده دارند. حذف سیانید توسط زئولیت اصلاح‌شده با سورفکتانت با افزایش pH و قدرت یونی محلول زمینه کاهش یافت. نتایج به‌دست‌آمده از این تحقیق نشان داد که اصلاح زئولیت با سورفکتانت می­تواند به‌عنوان یک جاذب غیر سمی و کارا برای حذف سیانید از محلول­های آبی در بستر سد باطله کارخانه فرآوری معدن زرشوران تکاب مورداستفاده قرار گیرد.