ارزیابی عدم‌قطعیت ناشی از پیچیدگی مدل در مدل‌سازی آب زیرزمینی

نویسندگان

1 استادیار، پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، موسسه تحقیقات آب، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت، ایران.

doi
10.22034/hydro.2022.13879
چکیده

از جمله عواملی که منجر به ایجاد عدم قطعیت در مدل ریاضی جریان آب زیرزمینی  می‌شود، عدم قطعیت ناشی از پیچیدگی مدل مفهومی است که از افزایش پارامترهای مدل ناشی می‌شود.در نظر گرفتن پیچیدگی در مدل­سازی آب‌های زیرزمینی می‌تواند به انتخاب یک مدل بهینه کمک کرده و از ایجاد این نوع عدم قطعیت  و نتیجه‌گیری‌های گمراه‌کننده جلوگیری کند. هدف این پژوهش، بررسی عدم­قطعیت پیچیدگی مدل ریاضی آبخوان نجف‌آباد است . در این راستا شش مدل مفهومی با پنج درجه متفاوت از پیچیدگی با تعداد پارامترهای مدل واسنجی­شده (4­، 16­، 20­، 22­، 26 و 26 پارامتر) با داده‌های مشاهداتی یکسان در آبخوان نجف­آباد واقع در استان اصفهان در حالت پایدار و برای سال 98-97 توسعه یافتند و برای ارزیابی احتمال مدل­ها از روش معیارهای انتخاب مدل (AIC ،­AICC­، BIC و KIC) استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل شماره یک با چهار پارامتر که ساده­ترین مدل است به‌عنوان بهترین مدل انتخاب شد و کمترین عدم­قطعیت را دارد. اما مدل­های 5 و 6 که پیچیده­ترین مدل­ها هستند، بیشترین عدم­قطعیت و کمترین میزان اعتماد را دارند. بنابراین می‌توان بیان نمود که در تعریف مدل مفهومی یک آبخوان، تعیین تعداد بهینه پارامتر منجر به کاهش عدم قطعیت مدل ریاضی خواهد شد.