اثر مصرف کود نیتروژن و ورمی‌کمپوست بر خصوصیات زراعی، عملکرد و کیفیت دانه کنجد (Sesamum indicum L.)

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات- دانشکده علوم کشاورزی- دانشگاه گیلان

doi
10.22092/aj.2022.351393.1494
چکیده

به‌منظور بررسی اثر مصرف کود شیمیایی نیتروژن و ورمی‌کمپوست بر عملکرد و اجزای عملکرد کنجد (رقم ناز تک‌شاخه)، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ده تیمار و سه تکرار در سال زراعی 96-1395 در شهرستان طارم استان زنجان اجرا شد. نتایج نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته، تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه (با میانگین 17/3087 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار تلفیقی 45 کیلوگرم نیتروژن + 5/7 تن در هکتار ورمی‌کمپوست بود که با تیمار تلفیقی 30 کیلوگرم نیتروژن + 5 تن در هکتار ورمی‌کمپوست اختلاف معنی‌داری نداشت. بیشترین عملکرد زیستی با میانگین 8360 کیلو‌گرم در هکتار مربوط به تیمار تلفیقی 45 کیلو‌گرم در هکتار نیتروژن + 5/7 تن در هکتار ورمی‌کمپوست مشاهده شد که نسبت به تیمار شاهد 57/85 درصد افزایش داشته است. میزان روغن دانه تحت تاثیر هیچ یک از تیمار‌های کودی قرار نگرفت، در نتیجه عملکرد بالای روغن در تیمار‌هایی بدست آمد که عملکرد دانه بیشتری داشتند. سرعت رشد گیاه هم تحت تاثیر تیمارهای کودی قرار گرفت و معنی‌دار شد. بطوری که بالاترین سرعت رشد گیاه در تیمار تلفیقی 45 کیلوگرم نیتروژن + 5/7 تن در هکتار ورمی کمپوست به دست آمد. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از کود تلفیقی (شیمیایی و آلی) مناسب‌تر از سایر تیمار‌های نیتروژن (شیمیایی) برای افزایش عملکرد دانه کنجد است.