بررسی ویژگی‌های روانسنجی مقیاس خودکارآمدی کاربر هوش مصنوعی در جامعۀ ایرانی

نویسندگان

1 استاد گروه مشاوره، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکدۀ علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.48308/apsy.2025.238117.1749
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی ویژگی‌های روانسنجی مقیاس خودکارآمدی کاربر هوش مصنوعی در جامعۀ ایرانی انجام شد.روش: روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعۀ آماری شامل تمامی افراد بالای 20 سال در ایران در سال 1403 بود که دانش مقدماتی در زمینۀ کامپیوتر و هوش مصنوعی داشتند. از میان آنها، 340 نفر (137 مرد و 203 زن) به روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده شامل مقیاس خودکارآمدی کاربر هوش مصنوعی، پرسشنامۀ انگیزه‌های استفاده از هوش مصنوعی و فرم کوتاه مقیاس نگرش نسبت به هوش مصنوعی بود.یافته‌ها: تحلیل عاملی تأییدی چهار عامل کلیدی شامل کمک، تعامل انسان‌وار، راحتی با هوش مصنوعی و مهارت‌های تکنولوژیکی را برای مقیاس خودکارآمدی تأیید کرد. نتایج ضرایب همبستگی پیرسون برای بررسی روایی همزمان (همگرا و واگرا) این مقیاس نشان داد که بین خرده مقیاس‌های آن و خرده مقیاس‌های پرسشنامۀ انگیزه‌های استفاده از هوش مصنوعی و خرده مقیاس پذیرش هوش مصنوعی در مقیاس نگرش نسبت به هوش مصنوعی همبستگی مثبت معنادار و با خرده مقیاس ترس از هوش مصنوعی در مقیاس نگرش نسبت به هوش مصنوعی همبستگی منفی معنادار وجود دارد. همسانی درونی خرده مقیاس‌های این پرسشنامه نیز با استفاده از آلفای کرونباخ و ضرایب همبستگی بین 83/0 تا 96/0 تأیید شد.نتیجه‌گیری: این مقیاس از ویژگی‌های روانسنجی مناسبی در جامعۀ ایرانی برخوردار است و می‌تواند در تحقیقات مرتبط برای طراحی برنامه‌های آموزشی مؤثر و تسهیل پذیرش هوش مصنوعی در سازمان‌ها به کار گرفته شود.