تأثیر پرده تزریق بر ژئوشیمی آب‌های زیر‌زمینی پایین‌‌دست سد داریان کرمانشاه

نویسندگان

1 کارشناسی‌ارشد زمین‌شیمی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران

2 استادیار زمین‌شناسی‌مهندسی، گروه علوم‌زمین، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران

3 استادیار هیدروژئولوژی، گروه علوم‌زمین، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران

4 دکتری زمین شناسی مهندسی، شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس، تهران، ایران

doi
10.22034/hydro.2021.11433
چکیده

پرده آب­بند به­منظور جلوگیری از نشت آب از پی سدها، با تزریق دوغاب سیمان در ساختگاه اجرا می­شود. عمق پرده تزریق تا قسمت­های غیرقابل نفوذ توده سنگ پی ادامه می­یابد. سیمان تزریق شده در زمین با آب زیرزمینی در ارتباط بوده و باعث وارد شدن ترکیبات سیمان به آب و متأثر نمودن کیفیت آن می­شود. میزان تغییر ایجاد شده و تداوم آن از جمله مسائل مهمی است که نیاز به بررسی و مطالعه در طول زمان دارد. در این تحقیق با مقایسه آنالیز نمونه­های آب در طول زمان و در مراحل مختلف ساخت سد داریان، تغییرات مذکور بررسی شده است. بدین منظور چهار سری نمونه آب شامل چشمه­های ساختگاه قبل از شروع سدسازی در سال 1392، نمونه‌های بعد از تزریق سیمان و قبل از آب­گیری (سال 1394) و دو سری نمونه نیز بعد از آب­گیری (سال­های 1395 و 1396) با فاصله زمانی یک سال مورد بررسی قرار گرفته است. نمونه‌های سری دوم، سوم و چهارم از چاه‌های مشاهده‌ای برداشت شده اند که در پایین­دست پرده تزریق قرار دارند. در این تحقیق با دسته­بندی اطلاعات برداشت شده، با استفاده از نرم‌افزار SURFER و GIS پارامتر­های مختلف در دوره‌های مختلف درون­یابی و با تولید نقشه­های پهنه‌بندی شده، با هم مقایسه شده و میزان تغییرات عناصر مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی نمودار­ها و نقشه­ها نشان داد که پارامتر­های pH، سیلیس، سدیم، پتاسیم، آهن، کربنات، سولفات، کلر و TDS دارای تغییرات قابل­توجهی است که حاکی از ورود ترکیبات سیمان تزریق شده به آب زیرزمینی و کاهش کیفیت آب است.