ارزیابی گزینه های مختلف سیستم انتقال آب بین حوضهای با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره (مطالعه موردی: طرح انتقال آب بهشتآباد)
نویسندگان
1 کارشناس شرکت مدیریت منابع آب ایران، تهران، ایران
2 دانشیار، برنامه ریزی مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/hydro.2021.12558چکیده
نیاز روز افزون منابع آب برای اهداف مختلف همچون کشاورزی، شرب و صنعت، دستیابی به آب قابل برنامهریزی را با مشکلات و محدودیتهای فراوانی مواجه کرده است. در سالهای اخیر، بهسبب افزایش جمعت شهرها و عدم توزیع مکانی منابع آب، انتقال آب بین حوضهای اجتنابناپذیر بوده و بهعنوان یکی از راهکارهای حل مشکلات کمبود آب مطرح است. با توجه به پیچیدگی طرحهای انتقال آب بین حوضهای بهسبب تعدد عوامل درگیر مانند مسائل زیستمحیطی، حقابه و بیلان آب، توجهات اجتماعی و مهاجرت، تصمیمگیری در خصوص انتقال آب و یا تاثیر انتقال آب حوضهای بسیار مهم است. علیرغم وجود روشهای متنوع تصمیمگیری چندمعیاره، هنوز این روشها بهشیوه مناسب در پروژههای اجرایی و زیربنایی ملی همچون انتقال آب حوضهای استفاده نشدهاند. یکی از طرحهای زیربنایی انتقال آب حوضهای، انتقال آب از چهارمحال و بختیاری به فلات مرکزی ایران موسوم به طرح بهشت آباد است. در پژوهش حاضر سه گزینه پیشنهادی طرح انتقال آب بهشتآباد با در نظر گرفتن 14 معیار کمی و کیفی با استفاده از پرسشنامه مقایسات زوجی، نظر خبرگان و متخصصان با روش تحلیل سلسلهمراتبی که از روشهای تصمیمگیری چندمعیاره میباشند، رتبهبندی گردیدند و گزینه برتر برای انتقال آب مشخص شد. نتایج نشان داد، معیار هزینه جاری و هزینه سرمایه مهمترین معیار بود و معیار مشکلات زمینشناسی مخزن بهعنوان کم اهمیتترین معیار معرفی شدهاند. همچنین با تغییر در مقادیر وزن هر معیار، تحلیل حساسیت معیارهای مورد مطالعه سنجیده شد. نتایج این پژوهش میتواند مسیر سادهای به جهت بکارگیری روششناسی پروژههای انتقال آب حوضهای علی الخصوص در برخی موارد که هیچ گونه دید روشنی از مخاطرات و فرجام آنها نیست؛ ارائه دهد.
