مقایسه اثربخشی آموزش ذهنآگاهی مثبتنگر و آموزش سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت بر سرسختی سلامت و انعطافپذیری روانشناختی سالمندان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
3 استادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.22034/jmpr.2024.61712.6218چکیده
سالمندی یکی از دوران حساس زندگی است که در آن ابعاد مختلف زندگی فرد از جمله جسمی، شناختی، هیجانی و روانی دستخوش تغییر میشوند. هدف این مطالعه مقایسه اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مثبتنگر و آموزش سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت بر سرسختی سلامت و انعطافپذیری روانشناختی سالمندان بود. روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون همراه با گروه گواه بود. از بین سالمندان مقیم سراهای سالمندی منطقه 5 شهر تهران در سال 1401 تعداد 45 سالمند به روش نمونهگیری هدفمند وارد مطالعه شدند و بهطور تصادفی در سه گروه (15 نفری) آزمایش و گواه جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای سرسختی سلامت (گیبهاردت، 2001) و انعطافپذیری روانشناختی (بوند و همکاران، 2011) بود. مداخله ذهنآگاهی مثبتنگر و آموزش سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت در 8 جلسه 90 دقیقهای برای گروههای آزمایش انجام پذیرفت؛ اما برای گروه گواه، هیچگونه مداخلهای اعمال نشد. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس با نرمافزار SPSS نسخه 19 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که آموزش ذهنآگاهی مثبتنگر بر انعطافپذیری روانشناختی (P<0/001 ،Eta=29 ،F=19/82) و سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت بر سرسختی سلامت (P<0/001 ،Eta=29 ،F=19/26) سالمندان اثربخشی بیشتری داشته است. بر اساس یافتههای حاصل از پژوهش سبک زندگی ارتقاءدهنده سلامت با تعدیل سبک زندگی و حفظ مسئولیتپذیری در قبال سلامت جسمانی و روانشناختی و ذهنآگاهی مثبتنگر با تمرکز بر واقعیتها و توجه به اینجا و اکنون و عدم انکار مشکلهای مختلف می تواند به عنوان روشی موثر در جهت افزایش سرسختی سلامت و انعطافپذیری روانشناختی سالمندان مورد استفاده قرار گیرد.
