مدلیابی رفتارهای مشکلساز نوجوانان بر اساس ساختار شخصیت: نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.48308/apsy.2025.237465.1722چکیده
هدف: اقدام به رفتارهای مشکلساز یکی از شایعترین مشکلات رفتاری در نوجوانی است. این پژوهش باهدف مدل-یابی رفتارهای مشکلساز بر اساس ساختار شخصیت با نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان انجام شد.روش: طرح پژوهش حاضر همبستگی بود. کلیه دانشآموزان ۱۴ تا ۱۷ سال شهرستان زاوه در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۲ جامعه آماری این مطالعه را تشکیل میدادند (۴۴۲۳=N). شرکتکنندگان ۴۱۰ دانشآموز (۱۴۲ پسر و ۲۶۸ دختر) بودند که با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. شرکتکنندگان به پرسشنامه رفتارهای مشکلساز (یوان و همکاران، ۲۰۲۲)، پرسشنامه ساختار شخصیت نوجوانان (بنزی و همکاران، ۲۰۲۲) و مقیاس وابستگی همتایان انحرافی (سونگ و همکاران، ۲۰۱۴) پاسخ دادند. فرضیهها با مدلیابی معادلات ساختاری آزمون شدند.یافتهها: یافتهها نشان داد که مدل ساختاری رفتارهای مشکلساز بر اساس ساختار شخصیت با نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان از برازش خوبی برخوردار بود. ساختار شخصیت بر رفتار مشکلساز (۳۸/۰-) و وابستگی انحرافی به همسالان بر رفتار مشکلساز (۱۴/۰) اثر ساختاری مستقیم داشتند. نقش میانجی وابستگی انحرافی به همسالان (۰۹۲/۰-) در رابطه ساختار شخصیت با رفتار مشکلساز تأیید شد که همگی معنادار بودند (۰۵/۰>P).نتیجهگیری: ساختار شخصیت یکی از پیشایندهای رفتارهای مشکلساز نوجوانان است. وابستگی انحرافی به همسالان تسهیلکننده رفتارهای مشکلساز نوجوانان است. در طراحی و اجرای مداخلات برای پیشگیری و کنترل رفتارهای مشکلساز باید به نقش این عوامل توجه نمود.
