ارزیابی تأثیر خشکسالیهای اخیر بر تغییرات سطح منابع آبهای زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت-های شهرستان بندرعباس)
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران
2 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران
doi
10.22034/hydro.2021.11068چکیده
یکی از مهمترین پدیدههای جوی که بر منابع آبی تأثیر منفی داشته و محیطهای وابسته به این منابع را نیز تحت تأثیر قرار میدهد پدیده خشکسالی است، در این میان، مطالعه آبهای زیرزمینی به عنوان یکی از با ارزشترین منابع آبی هر کشور که متأثر از شرایط خشکسالی میباشد امری ضروری است. در این تحقیق به بررسی و ارزیابی تغییرات سطح منابع آب زیرزمینی آبخوان دشت بندرعباس واقع در استان هرمزگان بر اساس شاخص خشکسالی بارش استاندارد شده پرداخته شد و میزان ارتباط دورههای خشکسالی با این تغییرات مورد بررسی قرار گرفت. میزان شاخص بارش استاندارد شده از آمار ایستگاه سینوپتیک بندرعباس طی سالهای آماری 1991 الی 2005 برای تغییرات سطح آب دشتهای ایسین، شمیل-تخت، گنو، چوچدهنو و سرخون در سریهای زمانی با مقیاس 3، 6، 9، 12، 18 و 24ماهه با استفاده از نرمافزارهای متلب و اکسل بهدست آمد. نتایج نشان داد که تمامی منطقه با پدیده خشکسالی مواجه بوده و خشکسالی همبستگی و تأثیر زیادی روی افت سطح ایستابی دارد. میزان همبستگی افت سطح ایستابی با افزایش طول مقیاس (طول دوره)، شاخص بارش استاندارد شده افزایش یافت و در بین تمامی سریهای زمانی، شاخص بارش استاندارد شده با مقیاس 24ماهه بیشترین همبستگی را با تغییرات سطح آب منابع آب زیرزمینی نشان داد. میانگین افت سطح ایستابی در کل منطقه و طی ۱۴ سال مورد مطالعه، 35/3 متر بهدست آمد. نتیجه کلی تحقیق حاضر این است که پدیده خشکسالی تأثیر بسزایی در افت سطح آبهای زیرزمینی داشته و بررسی تأثیرات بلندمدت خشکسالی در یک منطقه میتواند معیار مناسبتری در درجهبندی اثر شدت خشکسالی بر تغییرات سطح سفرههای آب زیرزمینی باشد.