ارزیابی تأثیر خشکسالی‌های اخیر بر تغییرات سطح منابع آب‌های زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت-های شهرستان بندرعباس)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران

2 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، ایران

doi
10.22034/hydro.2021.11068
چکیده

یکی از مهم­ترین پدیده­های جوی که بر منابع آبی تأثیر منفی داشته و محیط­های وابسته به این منابع را نیز تحت تأثیر قرار می­دهد پدیده خشکسالی است، در این میان، مطالعه آب­های زیرزمینی به عنوان یکی از با ارزش­ترین منابع آبی هر کشور که متأثر از شرایط خشکسالی می­باشد امری ضروری است. در این تحقیق به بررسی و ارزیابی تغییرات سطح منابع آب زیرزمینی آبخوان دشت­ بندرعباس واقع در استان هرمزگان بر اساس شاخص خشکسالی بارش استاندارد شده پرداخته شد و میزان ارتباط دوره­های خشکسالی با این تغییرات مورد بررسی قرار گرفت. میزان شاخص بارش استاندارد شده از آمار ایستگاه سینوپتیک بندرعباس طی سال­های آماری 1991 الی 2005 برای تغییرات سطح آب دشت­های ایسین، شمیل-تخت، گنو، چوچ­دهنو و سرخون در سری­های زمانی با مقیاس 3، 6، 9، 12، 18 و 24ماهه با استفاده از نرم­افزارهای متلب و اکسل به­دست آمد. نتایج نشان داد که تمامی منطقه با پدیده خشکسالی مواجه بوده و خشکسالی همبستگی و تأثیر زیادی روی افت سطح ایستابی دارد. میزان همبستگی افت سطح ایستابی با افزایش طول مقیاس (طول دوره)، شاخص بارش استاندارد شده افزایش یافت و در بین تمامی سری­های زمانی، شاخص بارش استاندارد شده با مقیاس 24ماهه بیش­ترین همبستگی را با تغییرات سطح آب منابع آب زیرزمینی نشان داد. میانگین افت سطح ایستابی در کل منطقه و طی ۱۴ سال مورد مطالعه، 35/3 متر به­دست آمد. نتیجه کلی تحقیق حاضر این است که پدیده خشکسالی تأثیر بسزایی در افت سطح آب­های زیرزمینی داشته و بررسی تأثیرات بلندمدت خشکسالی در یک منطقه می­تواند معیار مناسب­تری در درجه­بندی اثر شدت خشکسالی بر تغییرات سطح سفره­های آب زیرزمینی باشد.