نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق، سبک دلبستگی ایمن و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه با اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی در دانشآموزان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
doi
10.22034/jmpr.2024.62278.6271چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق، سبک دلبستگی ایمن و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه با اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی در دانشآموزان بود. روش این مطالعه توصیفی-همبستگی و با روش مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری دانشآموزان دختر دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. حجم نمونه با روش نمونهگیری خوشهای تصادفی 600 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری دادههای پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد شبکههای اجتماعی (SNAS)، پرسشنامه منزلتهای هویت تحصیلی (AISQ)، مقیاس تجدیدنظر شده سبکهای دلبستگی بزرگسالان (RAAS)، فرم کوتاه پرسشنامه تنظیم شناختی هیجانی (CERQ) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی (ASEQ) بود. دادهها با استفاده از همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری با نرم افزار SPSS نسخه 28 و AMOS نسخه 26 تحلیل شد. یافتههای پژوهش نشان داد که اثرات مستقیم هویت تحصیلی موفق (0/15-=β و sig=0/001)، دلبستگی ایمن (0/23-=β و sig=0/001)، تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه (0/48=β و sig=0/001) و خودکارآمدی تحصیلی (0/43-=β و sig=0/001) بر اعتیاد به شبکههای اجتماعی معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق (0/34-=β و sig=0/001)، دلبستگی ایمن (0/26-=β و sig=0/001) و تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه (0/29=β و sig=0/002) با اعتیاد به شبکههای اجتماعی نقش میانجی و معنادار دارد. بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد میشود که رابطة بین این متغیرها در مداخلههای مرتبط با اعتیاد به شبکههای اجتماعی دانشآموزان مورد توجه قرار گیرد و روانشناسان سایبری میتوانند از نتایج اینگونه تحقیقات برای کمک به دانشآموزان دارای اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی استفاده کنند.