نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق، سبک دلبستگی ایمن و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه با اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی در دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

2 دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم ‌تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم ‌تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22034/jmpr.2024.62278.6271
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق، سبک دلبستگی ایمن و راهبردهای تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه با اعتیاد به شبکه­‌های اجتماعی مجازی در دانش­‌آموزان بود. روش این مطالعه توصیفی-همبستگی و با روش مدل‌­یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری دانش‌­آموزان دختر دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. حجم نمونه با روش نمونه‏‌گیری خوشه­ای تصادفی 600 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داد‌ه‌­­های پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد شبکه‏‌های اجتماعی (SNAS)، پرسشنامه منزلت­های هویت تحصیلی (AISQ)، مقیاس­ تجدیدنظر شده سبک‏‌های دلبستگی بزرگسالان (RAAS)، فرم کوتاه پرسشنامه تنظیم­ شناختی هیجانی (CERQ) و پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی (ASEQ) بود. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری با نرم افزار SPSS نسخه 28 و AMOS نسخه 26 تحلیل شد. یافته‌­های پژوهش نشان داد که اثرات مستقیم هویت تحصیلی موفق (0/15-=β و sig=0/001)، دلبستگی ایمن (0/23-=β و sig=0/001)، تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه (0/48=β و sig=0/001) و خودکارآمدی تحصیلی (0/43-=β و sig=0/001) بر اعتیاد به شبکه‌‏های اجتماعی معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق (0/34-=β و sig=0/001)، دلبستگی ایمن (0/26-=β و sig=0/001) و تنظیم شناختی هیجان ناسازگارانه (0/29=β و sig=0/002) با اعتیاد به شبکه‏‌های اجتماعی نقش میانجی و معنادار دارد. بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می‌شود که رابطة بین این متغیرها در مداخله‌های مرتبط با اعتیاد به شبکه‏‌های اجتماعی دانش‌آموزان مورد توجه قرار گیرد و روانشناسان سایبری می­‌توانند از نتایج اینگونه تحقیقات برای کمک به دانش­‌آموزان دارای اعتیاد به شبکه‌­های اجتماعی مجازی استفاده کنند.