فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف‏ پژوهش طراحی برنامه آموزشی ضد قلدری تلفیقی و تعیین اثربخشی آن بر کاهش رفتارهای قلدری دانش‌آموزان پسر شهر سنندج بود. روش تحقیق از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌‏آزمون-پس‌‏آزمون و گروه کنترل بود. بدین منظور دو مدرسه دوره اول متوسطه ابتدا با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب ‌شده و سپس به شیوه تصادفی یکی به‌عنوان مدرسه گروه آزمایشی و دیگری به‌عنوان مدرسه گروه کنترل جای گماری شدند. سپس بامطالعه و تلفیق برنامه‌های ضد قلدری طراحی‌شده در کشورهای پیشرو در این حوزه و سایر منابع مفید، یک برنامه جامع با جلسات مشخص برای هرکدام از گروه‌های عوامل اجرایی مدرسه، معلمان، دانش‌آموزان و والدین تدوین شد. در فاز عملی، ابتدا پرسشنامه قلدری الویوس (1996) به‌عنوان پیش‌آزمون در سطح هر دو مدرسه برای تمامی دانش‌آموزان اجرا شد. سپس برنامه ضد قلدری در مدرسه آزمایشی به‌صورت جداگانه برای هرکدام از گروه‌های مذکور آموزش داده شد و در پایان پس‌آزمون در هر دو مدرسه دوباره به اجرا در آمد. تحلیل داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره حاکی از اثربخشی برنامه بر کاهش رفتارهای قلدری دانش‌آموزان مدرسه گروه آزمایش بود(P<0/05). البته این مداخله در کاهش اشکال کلامی و جسمانی قلدری در مقایسه با قلدری عاطفی اثربخشی بالاتری را نشان داد. با عنایت به شیوع قلدری در مدارس ایران و با توجه یافته‌های پژوهش حاضر، پیشنهاد می‌شود که اجرای برنامه‌های جامع ضد قلدری ازاین‌دست، در مقاطع مختلف تحصیلی، مدنظر مسئولان آموزش‌وپرورش قرار گیرد.