رابطة کفایت‌مندی اجتماعی و اضطراب اجتماعی در نوجوانان: مدل‌یابی میانجیگری نظم‌بخشی هیجانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزشی مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا (س)، تهران. ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.48308/apsy.2024.237001.1708
چکیده

هدف: در رویکردهای کارآمد دربارة چالش‌های سلامت روانی نوجوانان بر فهمِ عمیقِ عللِ مراقبت‌گرِ تحول بهینه، بهزیستی و بالندگیِ نوجوانان، تاکید می‌شود. بر این اساس، در این پژوهش، محققان با هدف پیش‌بینی اضطراب اجتماعی نوجوانان از طریقِ کفایت‌مندی اجتماعی آنها بر نقش میانجیگرِ نظم‌بخشی هیجانی، اصرار ورزیدند. روش: در این پژوهش هبستگی، 449 نوجوان (251 دختر و 198 پسر) در بازة سنی 14 تا 17 سال، که با استفاده از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب شدند، به مقیاس اضطراب اجتماعیِ نوجوانان (پاکلک، 2004)، پرسشنامه شایستگی اجتماعی (ژو و ای، 2012) و پرسشنامه نظم‌بخشی هیجانی (گراس و جان، 2003) پاسخ دادند. به منظور آزمون مدل علّی میانجیگری نسبی، از روش آماری مدل‌یابی معادله ساختاری، استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل مفروض میانجیگری نظم‌بخشی هیجانی در رابطة کفایت‌مندی اجتماعی با اضطراب اجتماعی در نوجوانان، با داده‌ها برازش مطلوبی داشت. در مدل پیشنهادی، تمامی ضرایب مسیر بین متغیرها از نظر آماری، معنادار بودند و 50 درصد از واریانس نمرات اضطراب اجتماعی از طریق کفایت‌مندی اجتماعی و نظم‌بخشی هیجانی، تبیین شد. نتیجه‌گیری: در مجموع، نتایج نشان داد که کفایت‌مندی اجتماعی به مثابة یک خصیصة بسیط با شمول همزمان وجوه و قلمروهایِ چندگانة شناختی، هیجانی، انگیزشی و رفتاری، از نوجوانان در برابرِ مشکلات درونی‌سازِ آسیب روانی مانند اضطراب اجتماعی، مراقبت می‌کند.